പ്രധാന കണ്ടെത്തലുകൾ
നിങ്ങൾ സ്വയം വഹിക്കുന്ന മാനസിക രൂപരേഖയെ ഒരിക്കലും മറികടക്കുന്നില്ല
അടിസ്ഥാന കണ്ടെത്തൽ: ഓരോ വ്യക്തിയും ആത്മബിംബം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു അബോധ മാനസിക ചിത്രം ഉള്ളിൽ വഹിക്കുന്നു — "ഞാൻ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു വ്യക്തിയാണ്" എന്ന ഒരു സങ്കൽപ്പം, കഴിഞ്ഞകാല വിജയങ്ങൾ, പരാജയങ്ങൾ, അപമാനങ്ങൾ, മറ്റുള്ളവർ നമ്മോട് പെരുമാറിയ രീതി എന്നിവയിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ടത്. ഒരു വിശ്വാസം ഈ ചിത്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, നാം അതിനെ വസ്തുതയായി കണക്കാക്കുകയും അതിനനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
നിങ്ങളുടെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും, വികാരങ്ങളും, കഴിവുകൾ പോലും ഈ ബിംബത്തിന് അനുസൃതമായി നിലനിൽക്കുന്നു, ഇച്ഛാശക്തി മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പെരുമാറാൻ നിങ്ങൾക്ക് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ സാധ്യമല്ല. "ഗണിതത്തിൽ മണ്ടനാണ്" എന്ന് ബോധ്യമുള്ള ഒരു ആൺകുട്ടിയുടെ റിപ്പോർട്ട് കാർഡ് അത് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നതായി കാണാം. "പ്രതിവർഷം $5,000 നേടുന്ന ആളാണ് ഞാൻ" എന്ന് ഉറപ്പുള്ള ഒരു സെയിൽസ്മാൻ സമ്പന്നമായ പ്രദേശത്തും ദരിദ്രമായ പ്രദേശത്തും ഒരുപോലെ കൃത്യമായി അത്രയും തന്നെ സമ്പാദിച്ചു. ഒരു പ്ലാസ്റ്റിക് സർജനായ മാൾട്സ്, കുറ്റമറ്റ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷവും ചില രോഗികൾ സ്വയം വിരൂപരായി അനുഭവപ്പെടുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ചു. ആന്തരിക ചിത്രം മാറ്റുക, അപ്പോൾ പെരുമാറ്റം പ്രയത്നമില്ലാതെ രൂപാന്തരപ്പെടുമെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി.
ഇപ്പോൾ മനഃശാസ്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായ ആശയങ്ങൾ മാൾട്സ് മുൻകൂട്ടി കണ്ടെത്തിയിരുന്നു: കരോൾ ഡ്വെക്കിന്റെ സ്ഥിര-വളർച്ചാ മാനസികാവസ്ഥ, ആൽബർട്ട് ബാൻഡുറയുടെ ആത്മക്ഷമതാ ഗവേഷണം, വിശ്വാസങ്ങളാണ് വികാരങ്ങളെ നയിക്കുന്നത് എന്ന കോഗ്നിറ്റീവ് ബിഹേവിയറൽ തെറാപ്പിയുടെ ഉൾക്കാഴ്ച. ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം, 1960-ൽ ഒരു കോസ്മെറ്റിക് സർജൻ നിയന്ത്രിത പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയല്ല, ക്ലിനിക്കൽ നിരീക്ഷണത്തിലൂടെയാണ് ഇവയിൽ എത്തിച്ചേർന്നത് എന്നതാണ്. ദൗർബല്യം പരീക്ഷണയോഗ്യതയിലാണ്. "ആത്മബിംബം" എന്ന ആശയം ഏത് ഫലത്തെയും സംഭവിച്ചതിനു ശേഷം വിശദീകരിക്കാൻ മാത്രം വിശാലമാണ്, ഇത് അസാധുവാക്കാനാവാത്ത അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കാനുള്ള അപകടമുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, പ്രായോഗിക പുനർചിന്തനം ഇപ്പോഴും പ്രസക്തമാണ്: ശാശ്വതമായ മാറ്റം പെരുമാറ്റത്തെയല്ല, സ്വത്വത്തെ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. ആധുനിക ശീല ഗവേഷണവും ഇത് പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു — നിങ്ങൾ എന്ത് ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്നതല്ല, ആരാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്ന ചോദ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ശാശ്വതമായ മാറ്റം ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന് അത് വാദിക്കുന്നു.
നിങ്ങളുടെ നാഡീവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് സജീവമായ ഭാവനയെ യഥാർത്ഥ അനുഭവത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല
മാൾട്സിന്റെ ഏറ്റവും സുപ്രധാനമായ അവകാശവാദം ഇതാണ്: ഒരു യഥാർത്ഥ അനുഭവത്തോടും സജീവമായ വിശദാംശങ്ങളോടെ ഭാവന ചെയ്യുന്ന ഒരു അനുഭവത്തോടും മസ്തിഷ്കവും നാഡീവ്യവസ്ഥയും ഒരേപോലെ പ്രതികരിക്കുന്നു. ഹിപ്നോട്ടൈസ് ചെയ്യപ്പെട്ട ഒരാളോട് നിങ്ങളുടെ വിരൽ ചുട്ടുപഴുത്ത ഇരുമ്പാണെന്ന് പറയുക — അവരുടെ ചർമ്മത്തിൽ പൊള്ളൽ ഉണ്ടാകാം. നിങ്ങൾ ശാന്തനും സമർത്ഥനുമാണെന്ന് മനസ്സിൽ ചിത്രീകരിക്കുക — നിങ്ങളുടെ ശരീരം അത് യഥാർത്ഥമെന്നപോലെ പരിശീലിക്കുന്നു.
ആ കാലഘട്ടത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം തെളിവുകൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഒരു ബാസ്കറ്റ്ബോൾ പഠനത്തിൽ, ദിവസവും 20 മിനിറ്റ് ഫ്രീ ത്രോ എറിയുന്നത് മനസ്സിൽ ഭാവന ചെയ്ത വിദ്യാർത്ഥികൾ 23% മെച്ചപ്പെട്ടു — ശാരീരികമായി പരിശീലിച്ചവരുടെ 24% വളർച്ചയോട് ഏതാണ്ട് തുല്യം — അതേസമയം പരിശീലനം ഇല്ലാത്ത ഗ്രൂപ്പിന് പുരോഗതി പൂജ്യമായിരുന്നു. ചെസ്സ് ചാമ്പ്യൻ അലെഖൈൻ മനസ്സിൽ മാത്രം കളിച്ചുകൊണ്ട് പരിശീലിച്ചു. ഗോൾഫർ ബെൻ ഹോഗൻ ഓരോ ഷോട്ടും സ്വിംഗ് ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് "അനുഭവിച്ചു". അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ദ്രിയ വിശദാംശങ്ങളോടെ സജീവമായി ചെയ്യുന്ന മാനസിക റിഹേഴ്സൽ യഥാർത്ഥ നൈപുണ്യം വളർത്തുന്നത്.
സ്പോർട്സ് സൈക്കോളജി പിന്നീട് ഈ സംവിധാനത്തെ സാധൂകരിച്ചിട്ടുണ്ട്: മോട്ടോർ ഇമേജറി യഥാർത്ഥ ചലനവുമായി ഓവർലാപ്പ് ചെയ്യുന്ന മസ്തിഷ്ക മേഖലകളെ സജീവമാക്കുന്നു, കൂടാതെ ഉന്നത അത്ലറ്റുകൾ വിഷ്വലൈസേഷൻ പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. മാനസിക പരിശീലനം ന്യൂറൽ പാത്ത്വേകളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് ന്യൂറോസയൻസ് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. എന്നാൽ "രണ്ട് സാഹചര്യത്തിലും" നാഡീവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ലെന്ന് പറയുമ്പോൾ മാൾട്സ് അതിശയോക്തി കാണിക്കുന്നു. ശാരീരിക പരിശീലനമില്ലാതെ ഭാവനാ പരിശീലനം മാത്രം വേഗം പരിധിയിലെത്തുന്നു, കൂടാതെ ഫ്രീ-ത്രോ പഠനത്തിന് പുനരാവർത്തന സംബന്ധമായ ആശങ്കകളുണ്ട്. സത്യസന്ധമായ പതിപ്പ് ഇതാണ്: സജീവമായ ഭാവന ഓട്ടോമാറ്റിക് സിസ്റ്റത്തെ സജ്ജമാക്കുന്ന ശക്തമായ ഒരു പൂരക ഉപാധിയാണ്, ആവർത്തിച്ചുള്ള പരിശീലനത്തിന് പൂർണ്ണ പകരമല്ല. പൊള്ളൽ അവകാശവാദം യഥാർത്ഥ സൈക്കോസൊമാറ്റിക് പ്രതിഭാസങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു, പക്ഷേ അത് ഒരു അങ്ങേയറ്റത്തെ അപൂർവ സംഭവമാണ്, ദൈനംദിന ബോധനത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല.
വിജയത്തിനായി യന്ത്രത്തെ സജ്ജമാക്കാൻ നിങ്ങളുടെ ഏറ്റവും മികച്ച നിമിഷങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് അഭ്യസിക്കുക
മസ്തിഷ്കത്തെ ഒരു സെർവോ-മെക്കാനിസം ആയി — നിരന്തരമായ ദിശാതിരുത്തലിലൂടെ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തുന്ന സ്വയം നിയന്ത്രിത ടോർപ്പിഡോ പോലെയുള്ള ഒരു യാന്ത്രിക ലക്ഷ്യാന്വേഷണ ഉപകരണമായി — മാൾട്സ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഈ തത്ത്വങ്ങൾ മനുഷ്യരിൽ പ്രയോഗിക്കുന്നതിന് അദ്ദേഹം സൈക്കോ-സൈബർനെറ്റിക്സ് എന്ന് പേരിട്ടു. വ്യക്തമായ ഒരു ലക്ഷ്യചിത്രം നൽകിയാൽ അത് മാർഗങ്ങൾ കണ്ടെത്തിത്തരും; പരാജയചിത്രങ്ങൾ നൽകിയാൽ അതേ വിശ്വസ്തതയോടെ പരാജയം തന്നെ സമ്മാനിക്കും.
പ്രായോഗിക സാങ്കേതികവിദ്യ ഇതാണ്: ദിവസവും ശാന്തമായ സമയം മാറ്റിവെക്കുക, വിശ്രമിക്കുക, യഥാർത്ഥത്തിൽ നേടിയ ഒരു വിജയം സമ്പന്നമായ ഇന്ദ്രിയാനുഭവ വിശദാംശങ്ങളോടെ (അന്നുണ്ടായിരുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ, ഗന്ധങ്ങൾ, അനുഭൂതികൾ) മനസ്സിൽ വീണ്ടും അനുഭവിക്കുക. ഇത് "വിജയാനുഭൂതി" വീണ്ടും സജീവമാക്കുന്നു. തുടർന്ന് അതേ ആത്മവിശ്വാസ അനുഭൂതി ഭാവിയിലെ ഒരു ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് പ്രക്ഷേപിക്കുക — അത് ഇതിനകം നേടിക്കഴിഞ്ഞതായി അനുഭവിക്കുക. ഓർമ്മിക്കുന്ന വിജയത്തിന്റെ വലുപ്പം പ്രസക്തമല്ല. ഷൂ കെട്ടുന്നതോ ആദ്യമായി സ്വന്തം പേരെഴുതുന്നതോ മതിയാകും, കാരണം പ്രധാനം വിജയിച്ചു എന്ന അനുഭൂതിയാണ്.
സൈബർനെറ്റിക്സ് ചട്ടക്കൂട് 1960-ൽ നോർബർട്ട് വീനറുടെ എഞ്ചിനീയറിംഗ് പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് കടമെടുത്ത അത്യാധുനിക ആശയമായിരുന്നു, ഉപബോധമനസ്സിനെ ഫ്രോയിഡിയൻ യുദ്ധക്കളമായല്ല, ഒരു യന്ത്രസംവിധാനമായി അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അതിന്റെ നിഗൂഢത ഇല്ലാതാക്കുന്നതിൽ ഇത് ഉപയോഗപ്രദമാണ്. "വിജയാനുഭൂതി" എന്നത് ആധുനിക പ്രകടന പരിശീലകർ വൈകാരിക അവസ്ഥാ പ്രൈമിംഗ് എന്ന് വിളിക്കുന്നതിനോട് സാമ്യമുള്ളതാണ്, മുൻകാല വൈദഗ്ധ്യം ഓർമ്മിക്കുന്നത് ആത്മപ്രാഗല്ഭ്യവും തുടർന്നുള്ള പ്രകടനവും വർധിപ്പിക്കുമെന്നതിന് യഥാർത്ഥ തെളിവുകളുണ്ട്. ഒരു മുന്നറിയിപ്പ്: യന്ത്ര രൂപകം മനുഷ്യ ഇച്ഛാശക്തിയെയും വൈകാരിക സങ്കീർണതയെയും ലളിതവൽക്കരിച്ചേക്കാം. ദുഃഖം, ആഘാതം, വിഷാദം എന്നിവ ഒരു സന്തോഷകരമായ ഓർമ്മ വീണ്ടും പ്ലേ ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം മാറുന്നവയല്ല. കഴിവിലുള്ള ആത്മവിശ്വാസത്തിനും സാഹചര്യജന്യ ഉത്കണ്ഠയ്ക്കും ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ ഏറ്റവും നന്നായി പ്രവർത്തിക്കും; ക്ലിനിക്കൽ അവസ്ഥകൾക്ക് അത്രയ്ക്ക് ഫലപ്രദമല്ല — ഉത്സാഹഭരിതമായ ഗദ്യം ഈ അതിർവരമ്പ് മങ്ങിക്കാൻ പ്രവണത കാണിക്കുന്നു.
നിങ്ങൾ ഒരിക്കലും തിരഞ്ഞെടുക്കാത്ത തെറ്റായ വിശ്വാസങ്ങളാൽ സമ്മോഹിതരാണ്
മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്നോ, അധ്യാപകരിൽ നിന്നോ, പരസ്യങ്ങളിൽ നിന്നോ, അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ആവർത്തിച്ചുള്ള ആത്മസംഭാഷണത്തിൽ നിന്നോ നിങ്ങൾ സത്യമായി സ്വീകരിക്കുന്ന ഏതൊരു ആശയവും, ഒരു ഹിപ്നോട്ടിസ്റ്റിന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് തുല്യമായ ശക്തി നിങ്ങളുടെ മേൽ ചെലുത്തുന്നു. ഒരു പെൻസിൽ പോലും ഉയർത്താൻ കഴിയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ് സമ്മോഹിതനാക്കപ്പെട്ട ഒരു ഭാരോദ്വഹനക്കാരന് യഥാർത്ഥത്തിൽ അത് സാധിക്കാതെ വരുന്നു, കാരണം എതിർ പേശികൾ അയാളുടെ ഇച്ഛയ്ക്കെതിരായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അയാൾ ദുർബലനല്ല; അയാളുടെ ലഭ്യമായ ശക്തി വിശ്വാസത്താൽ തടയപ്പെടുന്നു എന്നു മാത്രം.
മാൾട്സിന്റെ വാദം ഇതാണ്: ഏകദേശം 95% ആളുകളും അപകർഷതാബോധത്താൽ പരിമിതപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നു — അവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ അപകർഷരായതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് മറ്റൊരാളുടെ അളവുകോൽ വച്ച് സ്വയം അളക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ്, അവിടെ അവർ എപ്പോഴും തോൽക്കുന്നു. പരിഹാരം ശ്രേഷ്ഠരാകുക എന്നതല്ല, മറിച്ച് ആ താരതമ്യം തന്നെ തെറ്റാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ്. നിങ്ങൾ അപകർഷരോ ശ്രേഷ്ഠരോ അല്ല; നിങ്ങൾ നിങ്ങൾ മാത്രമാണ് — ഒത്തുനോക്കാൻ ഒരു മാനദണ്ഡവുമില്ലാത്ത, ഒരു മഞ്ഞുതുള്ളി പോലെ അതുല്യവും താരതമ്യാതീതവുമായ ഒരു അസ്തിത്വം.
ഹിപ്നോസിസ് ഉപമ വാചാലമായും മനഃശാസ്ത്രപരമായും സമർത്ഥമാണ്: ഇത് പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന വിശ്വാസങ്ങളെ ബാഹ്യവൽക്കരിക്കുന്നു, അവ സഹജമായതിനു പകരം നീക്കം ചെയ്യാവുന്നതാണെന്ന തോന്നൽ ഉളവാക്കുന്നു. കോഗ്നിറ്റീവ് തെറാപ്പിയുടെ കേന്ദ്ര നടപടിയായ സ്വയമേവയുള്ള ചിന്തകളെ തിരിച്ചറിയുകയും ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയുമായി ഇത് കൃത്യമായി ചേർന്നുപോകുന്നു. മാൾട്സ് വിവരിക്കുന്ന താരതമ്യക്കെണി ഇപ്പോൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയാൽ വർധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു — ക്യൂറേറ്റ് ചെയ്ത ഹൈലൈറ്റ് റീലുകൾ തെറ്റായ അളവുകോൽ പ്രശ്നത്തെ അതിശക്തമാക്കുന്നു, ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ 1960-ലെ മുന്നറിയിപ്പിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ സാധൂകരണമാണ്. അദ്ദേഹം അമിതമായി ലളിതവൽക്കരിക്കുന്നിടത്ത്: എല്ലാ അപകർഷതാ വികാരങ്ങളും മിഥ്യയല്ല, ചില താരതമ്യങ്ങൾ ആരോഗ്യകരമായ പുരോഗതിയെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. മാൾട്സ് ഉദ്ധരിക്കുന്ന ആഡ്ലർ, അപകർഷതയെ മറികടക്കാനുള്ള പരിശ്രമത്തെ വളർച്ചയുടെ ചാലകശക്തിയായാണ് കണ്ടത്, വെറുമൊരു കെണിയായല്ല. സൂക്ഷ്മമായ വ്യത്യാസം ഇതാണ്: കുറ്റക്കാരൻ താരതമ്യം തന്നെയല്ല, അളവുകോലാണ്.
കുറച്ച് ശ്രമിക്കുക: അമിത സമ്മർദ്ദം നിങ്ങൾ നിർബന്ധിക്കുന്ന സർഗ്ഗാത്മക യന്ത്രത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു
മാൾട്സ് മുൻമസ്തിഷ്കത്തെ (ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുകയും വസ്തുതകൾ ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന "ഓപ്പറേറ്റർ") യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്ന സ്വയംപ്രവർത്തക സർഗ്ഗാത്മക സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നു. മുൻമസ്തിഷ്കത്തിന് സർഗ്ഗാത്മക പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല; അതിന് പ്രശ്നം അവതരിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ കഴിയൂ. ബോധപൂർവമായ പരിശ്രമത്തിലൂടെ ഫലങ്ങൾ നിർബന്ധിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, നാം ആ സംവിധാനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു — ഓരോ സാമൂഹിക നീക്കവും കണക്കുകൂട്ടി ചെയ്യുന്ന, അതുകൊണ്ട് കൃത്രിമമായി തോന്നിക്കുന്ന ആത്മബോധമുള്ള വ്യക്തിയെപ്പോലെ.
നിങ്ങൾ അമിതമായി ശ്രമിക്കുന്നത് നിർത്തിയ ശേഷമാണ് ഉൾക്കാഴ്ചകൾ വരുന്നത്. എഡിസൺ പ്രശ്നത്തിൽ കുടുങ്ങുമ്പോൾ ഉറക്കം പിടിക്കുമായിരുന്നു. ഡാർവിന് മാസങ്ങളോളം ബോധപൂർവമായ ശ്രമം പരാജയപ്പെട്ടതിനുശേഷം, വണ്ടിയിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴാണ് വഴിത്തിരിവായ കണ്ടെത്തൽ ഉണ്ടായത്. നിയമം ഇതാണ്: തീവ്രമായ തയ്യാറെടുപ്പ് നടത്തുക, പിന്നെ പ്രശ്നം വിട്ടയച്ച് "ഉറങ്ങിയിട്ട് ചിന്തിക്കുക," ഉപബോധമനസ്സിനെ പ്രവർത്തിക്കാൻ അനുവദിക്കുക. കൂവേയുടെ വിപരീത പരിശ്രമ നിയമം ഇത് സംഗ്രഹിക്കുന്നു: ഇച്ഛാശക്തിയും ഭാവനയും പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടുമ്പോൾ, ഭാവന എല്ലായ്പ്പോഴും വിജയിക്കുന്നു.
ഇത് ഈ പുസ്തകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രതിബോധജനകവും നിലനിൽക്കുന്നതുമായ ഉൾക്കാഴ്ചയാണ്, സർഗ്ഗാത്മകതാ ശാസ്ത്രത്തിലെ ഇൻക്യുബേഷൻ ഗവേഷണം ഇപ്പോൾ ഇതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു: ഒരു പ്രശ്നത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കുന്നത് ഡിഫോൾട്ട് മോഡ് നെറ്റ്വർക്കിനെ പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു — അതുകൊണ്ടാണ് കുളിമുറിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ പരിഹാരങ്ങൾ മനസ്സിൽ തെളിയുന്നത്. ചിക്സെന്റ്മിഹായിയുടെ ഫ്ലോ അവസ്ഥയ്ക്കും ആത്മബോധപൂർവമായ പരിശ്രമത്തിന്റെ അഭാവം ആവശ്യമാണ്. കായികതാരങ്ങൾ അമിത ചിന്തയെ "ദ യിപ്സ്" എന്ന് വിളിക്കുന്നു — മാൾട്സിന്റെ ഉദ്ദേശ്യ വിറയൽ (purpose tremor) തന്നെ. ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ഒരു സംഘർഷമുണ്ട്: "കുറച്ച് ശ്രമിക്കുക" എന്നത് നിങ്ങൾ ഇതിനകം കഠിനമായ തയ്യാറെടുപ്പ് നടത്തിയിട്ടുണ്ട് എന്ന് മുൻകൂട്ടി അനുമാനിക്കുന്നു. മുൻകൂർ വൈദഗ്ധ്യമില്ലാതെ പരിശ്രമം ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് വെറും ആഗ്രഹചിന്ത മാത്രമാണ്. മാൾട്സിന് ഇത് അറിയാം (അദ്ദേഹം ആദ്യം തീവ്രമായ പഠനം ആവശ്യപ്പെടുന്നു), പക്ഷേ "വിശ്രമിക്കുക, സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കട്ടെ" എന്ന ആകർഷകമായ ചട്ടക്കൂട് പ്രവർത്തനം ഒഴിവാക്കാനുള്ള അനുമതിയായി തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടാം.
സന്തോഷം നിങ്ങൾ എടുക്കുന്ന ഒരു തീരുമാനമാണ്, നേടിയെടുക്കുന്ന ഒരു പ്രതിഫലമല്ല
മാൾട്സ് സന്തോഷത്തെ ധാർമികമായല്ല, വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായാണ് കാണുന്നത്: അത് "നമ്മുടെ ചിന്തകൾ മിക്ക സമയവും സുഖകരമായിരിക്കുന്ന ഒരു മാനസികാവസ്ഥ" ആണ്, അത് മരുന്നുപോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സന്തോഷമുള്ള ആളുകൾ കൂടുതൽ നന്നായി കാണുകയും രുചിക്കുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, വേഗത്തിൽ സുഖം പ്രാപിക്കുന്നു, അവരുടെ ആന്തരിക അവയവങ്ങൾ മെച്ചമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം സാധാരണ സൂത്രവാക്യം തലകീഴായി മറിക്കുന്നു. "നല്ലവരായിരിക്കൂ, സന്തോഷമുണ്ടാകും" എന്ന് നാം പറയുന്നു, എന്നാൽ സന്തോഷമായിരിക്കുന്നത് നമ്മെ കൂടുതൽ ദയാലുക്കളും ആരോഗ്യവാന്മാരും വിജയികളുമാക്കുന്നു എന്നതാണ് കൂടുതൽ സത്യം.
മിക്ക അസന്തോഷവും ചെറിയ അഹം-ഭീഷണികളോടുള്ള ശീലമായ അമിത പ്രതികരണമാണ്: ഹോൺ മുഴക്കുന്ന ഡ്രൈവർ, അവഗണിക്കപ്പെട്ട ഒരു അഭിപ്രായം. "കൈയടിക്കൂ" എന്ന ബോർഡ് അനുസരിക്കുന്ന പ്രേക്ഷകരെപ്പോലെ നാം പ്രതികരിക്കുന്നു. എപ്പിക്ടീറ്റസിന്റെ വാക്കുകൾ പ്രതിവിധിയുടെ അടിത്തറയാണ്: സംഭവങ്ങളല്ല, സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളാണ് ആളുകളെ അസ്വസ്ഥരാക്കുന്നത്. $200,000 നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ഒരു വസ്തുതയാണ്; "തകർന്നു, അപമാനിതനായി" എന്നത് നിങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത ഒരു അഭിപ്രായമാണ്.
ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിലെ അമേരിക്കൻ പ്രേക്ഷകർക്കായി പുനഃപാക്കേജ് ചെയ്ത സ്റ്റോയിസിസമാണ്, ആധുനിക കണ്ടെത്തലുകൾക്കെതിരെ ഇത് ശ്രദ്ധേയമാംവിധം നിലനിൽക്കുന്നു. മാനസികാവസ്ഥ ബോധനശക്തിയെ വിശാലമാക്കുന്നുവെന്നും (ബാർബറ ഫ്രെഡറിക്സന്റെ ബ്രോഡൻ-ആൻഡ്-ബിൽഡ് സിദ്ധാന്തം) നന്ദി പരിശീലനങ്ങൾ ക്ഷേമത്തെ അളക്കാവുന്ന രീതിയിൽ ഉയർത്തുന്നുവെന്നും പോസിറ്റീവ് സൈക്കോളജി സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. വിജയത്തിന് മുമ്പാണ് സന്തോഷം വരുന്നത്, പിന്നാലെയല്ല എന്നത് ഇപ്പോൾ ഒരു ഗവേഷണ കണ്ടെത്തലാണ്, വെറും മുദ്രാവാക്യമല്ല. പരിമിതി വ്യാപ്തിയിലാണ്: സന്തോഷത്തെ തികച്ചും ഒരു "തീരുമാനം" ആയി ചിത്രീകരിക്കുന്നത് വിഷാദകരമായ പോസിറ്റിവിറ്റിയിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം — ന്യായമായ ദുഃഖം, അനീതി, അല്ലെങ്കിൽ ക്ലിനിക്കൽ വിഷാദം എന്നിവയെ വെറും മോശം അഭിപ്രായമായി തള്ളിക്കളയുന്നു. ട്രാഫിക്കിനും സാമ്പത്തിക തിരിച്ചടികൾക്കും എപ്പിക്ടീറ്റസ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ആഘാതത്തിന് ഇത് ക്രൂരമായ ഉപദേശമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ദൈനംദിന പ്രയോഗങ്ങൾ ശരിയാണ്, ഉടനടി ഉപയോഗിക്കാവുന്നവയുമാണ്.
SUCCESS എന്ന് അക്ഷരമാക്കുക: വിജയ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ഏഴ് സവിശേഷതകൾ
വിജയ-തരം വ്യക്തിത്വത്തിനായി മാൾട്സ് ഒരു ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് ചുരുക്കെഴുത്ത് അവതരിപ്പിക്കുന്നു:
1. ദിശാബോധം (Sense of direction) (എല്ലായ്പ്പോഴും മുന്നോട്ട് നീങ്ങാൻ ഒരു ലക്ഷ്യം ഉണ്ടായിരിക്കുക — മുന്നോട്ട് ചലിക്കുമ്പോൾ മാത്രം നിവർന്നു നിൽക്കുന്ന സൈക്കിൾ പോലെ)
2. ധാരണ (Understanding) (സാഹചര്യങ്ങളെ അവ ഉള്ളതുപോലെ കാണുക, മോശം വാർത്തയാണെങ്കിലും സത്യം തേടുക)
3. ധൈര്യം (Courage) (നിങ്ങളുടെ ഏറ്റവും നല്ല ഊഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുക; തെറ്റായ ഒരു ചുവട് നിശ്ചലമായി നിൽക്കുന്നതിനേക്കാൾ ഭേദമാണ്)
4. കരുണ (Compassion) (മറ്റുള്ളവരോടുള്ള പരിഗണന നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ആത്മാഭിമാനം ഉയർത്തുന്നു)
5. ആത്മാഭിമാനം (Esteem) (ഒരു സൃഷ്ടി എന്ന നിലയിൽ നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം മൂല്യം അംഗീകരിക്കുക, അഹങ്കാരമല്ല)
6. ആത്മവിശ്വാസം (Self-Confidence) (വിജയങ്ങൾ ഓർത്തുകൊണ്ടും പരാജയങ്ങൾ മറന്നുകൊണ്ടും കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നത്)
7. ആത്മസ്വീകാരം (Self-Acceptance) (നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ, അപൂർണ്ണമായ സ്വത്വത്തെ നിങ്ങളുടെ ഏക പ്രവർത്തന വാഹനമായി സ്വീകരിക്കുക)
പരാജയ വ്യക്തിത്വം FAILURE എന്ന് അക്ഷരമാക്കുന്നു: നിരാശ (Frustration), ആക്രമണോത്സുകത (Aggressiveness) (തെറ്റായ ദിശയിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടത്), അരക്ഷിതാവസ്ഥ (Insecurity), ഏകാന്തത (Loneliness), അനിശ്ചിതത്വം (Uncertainty), നീരസം (Resentment), ശൂന്യത (Emptiness) — ഓരോന്നും ഒരു പ്രശ്നത്തിനുള്ള തെറ്റായ പരിഹാരമായി ആദ്യം സ്വീകരിച്ചതാണ്.
ഈ ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ ഓർമ്മയിൽ നിർത്താനുള്ള ചട്ടക്കൂടുകളാണ്, കർശനമായതിനേക്കാൾ ഓർമ്മിക്കാൻ എളുപ്പമുള്ളവ, എന്നാൽ ഓരോ ഘടകവും സാധൂകരിക്കപ്പെട്ട ആശയങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു: ദിശാബോധം ദീർഘായുസ്സുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഉദ്ദേശ്യ ഗവേഷകരുടെ കണ്ടെത്തലുകളോട് സാമ്യമുള്ളതാണ്, ആത്മസ്വീകാരം ക്രിസ്റ്റിൻ നെഫിന്റെ ആത്മകരുണ പ്രവർത്തനത്തെ മുൻകൂട്ടി കാണുന്നു. ഇവിടെ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും മൂർച്ചയുള്ള ഉൾക്കാഴ്ച, പരാജയ സ്വഭാവങ്ങൾ ധാർമ്മിക വൈകല്യങ്ങളല്ല, പരാജയപ്പെട്ട നേരിടൽ തന്ത്രങ്ങളാണ് എന്നതാണ് — ഇത് ലജ്ജയെ ഇല്ലാതാക്കുകയും മാറ്റം സാധ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, ആധുനിക ട്രോമ-ബോധമുള്ള ചികിത്സയെ പ്രതിധ്വനിപ്പിക്കുന്നു. മുന്നോട്ടുള്ള ചലനത്തിലൂടെ സുരക്ഷിതത്വം എന്ന സൈക്കിൾ ഉപമ, നിശ്ചലമായി നിൽക്കുന്നതിൽ നിന്ന് സുരക്ഷിതത്വം ലഭിക്കുമെന്ന മിഥ്യാധാരണയ്ക്കെതിരെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗപ്രദമാണ്. ദൗർബല്യം അതിന്റെ വൃത്തിയിലാണ്: യഥാർത്ഥ വ്യക്തിത്വങ്ങൾ രണ്ട് ഏഴ്-അക്ഷര വാക്കുകളായി വൃത്തിയായി വിഘടിക്കുന്നില്ല, കൂടാതെ ഈ ചട്ടക്കൂട് വിജയം ഒരു ചെക്ക്ലിസ്റ്റാണ് എന്ന ധാരണ സൃഷ്ടിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്, യഥാർത്ഥത്തിൽ അത് ഒരു ചലനാത്മക പ്രക്രിയയാണ്.
വിജയങ്ങൾ ഓർത്തുവെച്ചും പരാജയങ്ങൾ മായ്ച്ചുകളഞ്ഞും ആത്മവിശ്വാസം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നു
നിങ്ങളുടെ സ്വയംപ്രവർത്തന സംവിധാനം ഒരു മെയ്സിലെ ഇലക്ട്രോണിക് എലിയെപ്പോലെയാണ് പഠിക്കുന്നത്: അത് നിരവധി തെറ്റുകൾ ചെയ്യുന്നു, പക്ഷേ ഒരിക്കൽ വിജയകരമായ പാത കണ്ടെത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ, അത് ശരിയായവ ഓർത്തുവെക്കുകയും തെറ്റായവ മറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരു കുതിരലാടം എറിയുന്ന കളിക്കാരൻ സ്കോർ ചെയ്യുന്നതിനേക്കാൾ എത്രയോ കൂടുതൽ തവണ പിഴയ്ക്കുന്നു, എന്നിട്ടും മെച്ചപ്പെടുന്നു — കാരണം തലച്ചോറ് പരാജയങ്ങളെയല്ല, വിജയകരമായ ശ്രമങ്ങളെയാണ് ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത്.
മിക്ക ആളുകളും ഇതിന്റെ വിപരീതമാണ് ചെയ്യുന്നത്: അവർ ലജ്ജയും പശ്ചാത്താപവും കൊണ്ട് (രണ്ടും അങ്ങേയറ്റം ആത്മകേന്ദ്രിതമായ വികാരങ്ങളാണെന്ന് മാൾട്സ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു) പരാജയങ്ങളെ ഓർമ്മയിൽ ആഴത്തിൽ കൊത്തിവെക്കുകയും വിജയങ്ങളെ നിസ്സാരമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ആത്മവിശ്വാസത്തെ തകർക്കുന്നു. പരിഹാരം ബോധപൂർവമാണ്: തെറ്റുകളെ ദിശാതിരുത്തൽ ഫീഡ്ബാക്കായി ഉപയോഗിക്കുക, പിന്നെ അവ തള്ളിക്കളയുക; ഒരു പുതിയ വെല്ലുവിളിക്ക് മുമ്പ് കഴിഞ്ഞകാല വിജയങ്ങൾ ബോധപൂർവം മനസ്സിൽ വീണ്ടും പ്ലേ ചെയ്യുക. ചാൾസ് കെറ്ററിംഗ് ഉദ്യോഗാർത്ഥികളായ ശാസ്ത്രജ്ഞരോട് ഒരു വിജയത്തിന് 99 പരാജയങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കാനും അവയിൽ നിന്ന് അഹംബോധത്തിന് ഒരു ക്ഷതവും ഏൽക്കാതിരിക്കാനും പറഞ്ഞു. ബേബ് റൂത്ത് ഹോം റൺ റെക്കോർഡിനൊപ്പം സ്ട്രൈക്കൗട്ട് റെക്കോർഡും കൈവശം വെച്ചിരുന്നു.
ഇത് ശക്തമായ അനുഭവപരമായ പിന്തുണയുള്ള കൃത്യമായ ഒരു പെരുമാറ്റ നിർദ്ദേശമാണ്. നെഗറ്റീവ് സംഭവങ്ങൾ പോസിറ്റീവ് സംഭവങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി സംഭരിക്കപ്പെടുന്നു (റോയ് ബൗമൈസ്റ്റർ രേഖപ്പെടുത്തിയ നെഗറ്റിവിറ്റി ബയസ്), അതിനാൽ വിജയങ്ങൾക്ക് ബോധപൂർവം കൂടുതൽ ഭാരം നൽകാനുള്ള മാൾട്സിന്റെ ഉപദേശം ഒരു യഥാർത്ഥ വൈജ്ഞാനിക ഡിഫോൾട്ടിനെ പ്രതിരോധിക്കുന്നു. ശരിയായ പ്രകടനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത് — തെറ്റുകളിൽ മുഴുകുന്നതല്ല — പഠനത്തെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് നൈപുണ്യ സമ്പാദന ഗവേഷണം സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. സൂക്ഷ്മമായ അപകടം സെലക്ടീവ് മെമ്മറി അതിരുകടക്കുന്നതാണ്: ചില പരാജയങ്ങളിൽ നിങ്ങൾ നിലനിർത്തേണ്ട, ഡിലീറ്റ് ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്ത ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മാൾട്സ് ഈ സൂചി ശരിയായി കോർക്കുന്നു — തെറ്റിന്റെ പാഠം നിലനിർത്തുക, വൈകാരിക ആത്മപീഡനം ഉപേക്ഷിക്കുക — ഇത് കൃത്യമായി ഡെലിബറേറ്റ് പ്രാക്ടീസും ആധുനിക പെർഫോമൻസ് സൈക്കോളജിയും ഫീഡ്ബാക്കിനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രീതിയാണ്. ഒരു തെറ്റിൽ നിന്ന് പഠിക്കുന്നതും ഒരു തെറ്റായി സ്വയം തിരിച്ചറിയുന്നതും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമാണ് മുഴുവൻ കളിയും.
ക്ഷമ എന്നത് വൈകാരിക മുറിവടയാളങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയയാണ്, ഒരു ഔദാര്യമല്ല
മുറിവേറ്റ ശേഷം ചർമ്മം കട്ടിയുള്ള വടുക്കൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ, നമുക്ക് വേദനയേൽക്കുമ്പോൾ വൈകാരിക മുറിവടയാളങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു — അത് നമ്മെ ദ്രോഹിച്ച വ്യക്തിയിൽ നിന്ന് മാത്രമല്ല, എല്ലാവരിൽ നിന്നും നമ്മെ ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ വടുക്കൾ വികലമായ ആത്മബിംബവും നിരന്തരമായ ഏകാന്തതയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഏക പരിഹാരം ചികിത്സാപരമായ ക്ഷമയാണ്, അതിനെ മാൾട്സ് ശസ്ത്രക്രിയാപരമായ ഛേദനമായാണ് കാണുന്നത്, ധാർമ്മിക ഔദാര്യമായല്ല.
നിർണായകമായി, യഥാർത്ഥ ക്ഷമ ഒരു ആയുധമോ ശ്രേഷ്ഠതയുടെ തെളിവോ അല്ല. ഭർത്താവിന്റെ വിശ്വാസവഞ്ചന "ക്ഷമിക്കുകയും" എന്നാൽ അത് എന്നെന്നേക്കുമായി ഓർമ്മിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഭാര്യ യഥാർത്ഥത്തിൽ ക്ഷമിച്ചിട്ടില്ല; അവൾ മുറിവ് വീണ്ടും അണുബാധയേൽപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. യഥാർത്ഥ ക്ഷമ കടം റദ്ദാക്കുന്നു — കാരണം ആ കടം ഒരിക്കലും സാധുവായിരുന്നില്ല എന്ന് നിങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നു, പിന്നെ അത് മറക്കുന്നു. യേശു വ്യഭിചാരിണിയായ സ്ത്രീയോട് യഥാർത്ഥത്തിൽ "ക്ഷമിച്ചിട്ടില്ല" എന്ന് മാൾട്സ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു; അവളെ ആദ്യം കുറ്റം വിധിക്കാൻ അദ്ദേഹം വിസമ്മതിക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്തത്.
ക്ഷമയെ കുറ്റവാളിക്കുള്ള സമ്മാനമായല്ല, സ്വയം നിർദ്ദേശിതമായ ഔഷധമായി പുനർനിർവചിക്കുന്നത് ഇപ്പോൾ ചികിത്സാ പ്രയോഗത്തിൽ സ്ഥിരമായ രീതിയാണ്, കൂടാതെ ക്ഷമാ ഗവേഷണം (റോബർട്ട് എൻറൈറ്റ്, എവറെറ്റ് വർത്തിങ്ടൺ) അതിനെ ഉത്കണ്ഠ, വിഷാദം, രക്തസമ്മർദ്ദം എന്നിവയുടെ കുറവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ക്ഷമ വ്യാജ ക്ഷമയാണെന്ന മാൾട്സിന്റെ നിർബന്ധം, ഔദാര്യത്തെ രഹസ്യ പ്രതികാരമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സാധാരണ കെണിയെ മുൻകൂട്ടി തടയുന്നു. ആദർശപരമായി കുറ്റം വിധിക്കാൻ ഒന്നുമില്ലായിരുന്നു എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമൂലമായ നിലപാട് സ്വീകാരാധിഷ്ഠിത ചികിത്സകളുമായി യോജിക്കുന്നു. ഒരു പരിമിതി: ചില മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർ വാദിക്കുന്നത് അകാല ക്ഷമ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യേണ്ട ന്യായമായ കോപത്തെ മറികടക്കാൻ ഇടയാക്കുമെന്നും, തുടർച്ചയായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്ന ഒരാളുമായുള്ള അനുരഞ്ജനവുമായി ക്ഷമയെ കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കരുതെന്നുമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ശസ്ത്രക്രിയാ രൂപകം, അർദ്ധഹൃദയ നടപടികൾ മുറിവ് പഴുപ്പിക്കുമെന്ന് ശക്തമായി സംവേദനം ചെയ്യുന്നു.
ടെലിഫോൺ അടിക്കട്ടെ: എല്ലാ ഉദ്ദീപനങ്ങൾക്കും നിങ്ങൾ പ്രതികരിക്കേണ്ടതില്ല
ഒരു ബിംബത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർമ്മിച്ച സ്വയം-ചികിത്സാ ശാന്തിമരുന്നുകൾ മാൾട്സ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു: ഫോൺ മണിയടിക്കുമ്പോൾ എടുക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് നിർബന്ധം തോന്നും, പക്ഷേ അത് മണിയടിക്കാൻ വിട്ടാൽ മതി. ഭക്ഷണം ഇല്ലാതായിട്ടും മണിയടി കേട്ടാൽ ഉമിനീർ ഒഴുക്കുന്ന പാവ്ലോവിന്റെ നായയെപ്പോലെ, അനുസരിക്കാൻ നാം ശീലിച്ചുപോയ ഉദ്ദീപനങ്ങളോടുള്ള അമിത പ്രതികരണങ്ങളാണ് മിക്ക ഉത്കണ്ഠയും ദേഷ്യവും ഭയവും. പ്രയത്നമല്ല, പ്രതികരിക്കാതിരിക്കലാണ് പരിഹാരം — കാരണം പേശികൾ പൂർണമായും അയഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ ഭയമോ ദേഷ്യമോ അനുഭവിക്കുക എന്നത് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ അസാധ്യമാണ്.
രണ്ട് പ്രായോഗിക ഉപകരണങ്ങൾ: സ്വയമേവയുള്ള പ്രതിക്ഷേപത്തെ തകർക്കാൻ പ്രതികരണം വൈകിപ്പിക്കുക (സ്കാർലറ്റ് ഒ'ഹാരയുടെ "അതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നാളെ ചിന്തിക്കാം" എന്ന രീതി, അല്ലെങ്കിൽ അയഞ്ഞിരുന്നുകൊണ്ട് ശരിക്കും പത്തുവരെ എണ്ണുക), കൂടാതെ നിങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ ഒരു "ശാന്തമുറി" നിർമ്മിക്കുക — ജോലികൾക്കിടയിലെ വൈകാരിക ഭാരം ഇറക്കിവയ്ക്കാനും സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാനും കുറച്ചു മിനിറ്റ് നേരത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കാവുന്ന, ഭാവനയിൽ വ്യക്തമായി സൃഷ്ടിച്ച ഒരു അഭയസ്ഥാനം.
"അത് മണിയടിക്കാൻ വിടൂ" എന്ന രൂപകം പ്രായോഗിക മനഃശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ മാസ്റ്റർപീസാണ്, ആധുനിക മൈൻഡ്ഫുൾനെസിന്റെ കാതലായ ഉൾക്കാഴ്ച ഇത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു: ഉദ്ദീപനത്തിനും പ്രതികരണത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഇടമാണ് സ്വാതന്ത്ര്യം നിലനിൽക്കുന്നത് (വിക്ടർ ഫ്രാങ്കിലിന്റേതായി പലപ്പോഴും ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു വരി). ശീലിച്ചുപോയ പ്രതിക്ഷേപത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്താൻ പ്രതികരണം വൈകിപ്പിക്കുന്നത് വികാര നിയന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ചും ദേഷ്യത്തിന്റെ ശാരീരിക അപവർത്തന കാലയളവിനെക്കുറിച്ചുമുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾ സാധൂകരിക്കുന്നു. പേശി-അയവ് അവകാശവാദം എഡ്മണ്ട് ജേക്കബ്സന്റെ പ്രോഗ്രസീവ് റിലാക്സേഷനുമായും പാരാസിമ്പതെറ്റിക് നാഡീവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഫൈറ്റ്-ഓർ-ഫ്ലൈറ്റ് പ്രതികരണത്തോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയില്ല എന്ന ഇന്നത്തെ ധാരണയുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. "ശാന്തമുറി" എന്നത് ക്ലിനിക്കൽ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഗൈഡഡ്-ഇമേജറി സേഫ് പ്ലേസ് തന്നെയാണ്. അറിയിപ്പുകളുടെ ബസ് ശബ്ദം നിറഞ്ഞ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ, 1960-ൽ എഴുതിയതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ അടിയന്തിരമായി ഈ അധ്യായം വായിക്കപ്പെടുന്നു.
ഒരു പ്രതിസന്ധിയെ വെല്ലുവിളിയായി കാണുക, അത് നിങ്ങൾക്ക് ശക്തി നൽകും
ഒരേ ഉയർന്ന സമ്മർദ്ദ നിമിഷം ഒരാളെ തകർക്കുകയും മറ്റൊരാളെ ഉയർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു; വ്യത്യാസം പഠിച്ചെടുത്ത പ്രതികരണമാണ്, സഹജമായ കഴിവല്ല. "മണി പ്ലേയർ"ക്കായുള്ള മാൾട്സിന്റെ മൂന്ന് നിയമങ്ങൾ:
1. സമ്മർദ്ദം ഉയരുന്നതിനു മുമ്പ് കഴിവുകൾ സ്വയമേവ പ്രവർത്തിക്കുന്നതാകാൻ സമ്മർദ്ദമില്ലാതെ പരിശീലിക്കുക (ഫയർ ഡ്രില്ലുകൾ, കോർബെറ്റിന്റെ 10,000 കണ്ണാടി ജാബുകൾ, ജീൻ ടണ്ണി വർഷങ്ങളോളം സാങ്കൽപ്പിക ഡെംപ്സിക്കെതിരെ ഷാഡോബോക്സിംഗ് ചെയ്തത്)
2. ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ആക്രമണാത്മകമായി പ്രതികരിക്കുക, ഭീഷണിയെക്കുറിച്ചല്ല നിങ്ങളുടെ പോസിറ്റീവ് ലക്ഷ്യത്തെക്കുറിച്ച് മനസ്സിൽ കരുതുക
3. "യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഭവിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും മോശമായ കാര്യം എന്താണ്?" എന്ന് ചോദിച്ച് ഭീഷണിയെ ശരിയായ അളവിൽ കാണുക
നിർണായകമായി, പ്രതിസന്ധിക്ക് മുമ്പുള്ള അസ്വസ്ഥത ഭയമല്ല, മറിച്ച് അസംസ്കൃത ആവേശമാണ്—പോരാട്ടത്തിലേക്കോ പലായനത്തിലേക്കോ നിങ്ങൾക്ക് നയിക്കാവുന്ന അധിക വൈകാരിക ഊർജ്ജം. ജാക്ക് ഡെംപ്സിക്ക് മത്സരങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഷേവ് ചെയ്യാൻ പോലും കഴിയാത്തത്ര അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടായിരുന്നു, ആ ഊർജ്ജം അദ്ദേഹം തന്റെ ഇടികൾക്ക് ശക്തി പകരാൻ ഉപയോഗിച്ചു. ആ തരിപ്പിനെ ബലഹീനതയായല്ല, ശക്തിയായി വ്യാഖ്യാനിക്കുക.
ഉത്തേജനത്തെ ഉത്കണ്ഠയ്ക്ക് പകരം ആവേശമായി പുനർവ്യാഖ്യാനം ചെയ്യുന്നത് ഇപ്പോൾ സാധൂകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു ഇടപെടലാണ്: ആലിസൺ വുഡ് ബ്രൂക്സിന്റെ ഗവേഷണം കാണിക്കുന്നത്, സമ്മർദ്ദകരമായ ഒരു ജോലിക്ക് മുമ്പ് "ഞാൻ ആവേശഭരിതനാണ്" എന്ന് പറയുന്നത് ശാന്തമാകാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനേക്കാൾ പ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു എന്നാണ്, കാരണം രണ്ട് അവസ്ഥകളും ഒരേ ശാരീരിക ലക്ഷണങ്ങൾ പങ്കിടുന്നു. മാൾട്സ് ഇത് പതിറ്റാണ്ടുകൾ മുമ്പേ കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. "സമ്മർദ്ദമില്ലാതെ പരിശീലിക്കുക" എന്ന തത്ത്വം ഡെലിബറേറ്റ്-പ്രാക്ടീസ് സിദ്ധാന്തവുമായും "നിങ്ങളുടെ പരിശീലനത്തിന്റെ നിലവാരത്തിലേക്ക് നിങ്ങൾ വീഴും" എന്ന സൈനിക തത്ത്വവുമായും പൊരുത്തപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും മോശമായ സാഹചര്യം വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന വ്യായാമം സ്റ്റോയിക് നെഗറ്റീവ് വിഷ്വലൈസേഷന്റെയും ആധുനിക CBT ഡീകാറ്റാസ്ട്രോഫൈസിംഗിന്റെയും പാഠപുസ്തക ഉദാഹരണമാണ്. ഒരു മുന്നറിയിപ്പ്: നിങ്ങൾക്ക് കഴിവുകളുള്ള ചലഞ്ച് സ്ട്രെസ്സിന് പുനർവ്യാഖ്യാനം ഫലപ്രദമാണ്, എന്നാൽ യഥാർത്ഥ ഭീഷണി സ്ട്രെസ്സിന് (നിങ്ങൾക്ക് ശരിക്കും കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത ഒന്നിനെ അഭിമുഖീകരിക്കുമ്പോൾ) വെറും പുനർനാമകരണമല്ല, തയ്യാറെടുപ്പാണ് ആവശ്യം.
യൗവനം നിലനിർത്താൻ ഭാവിയോടുള്ള ഗൃഹാതുരത്വം വളർത്തുക
ഹാൻസ് സെൽയെയുടെ അഡാപ്റ്റീവ് എനർജിയെ (സമ്മർദ്ദത്തെ നേരിടുന്നതിലൂടെ ഉപഭോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്ന പരിമിതമായ ജീവശക്തി) കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തെ ആധാരമാക്കി മാൾട്സ് വാദിക്കുന്നത്, പരാജയ സംവിധാനം — വിട്ടുമാറാത്ത നിരാശയും വിദ്വേഷവും — ആ ഊർജ്ജം വേഗത്തിൽ കത്തിച്ചുകൊണ്ട് നമ്മെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ പ്രായമാക്കുന്നു എന്നാണ്, അതേസമയം ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള പരിശ്രമം ഊർജ്ജസ്വലത പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേഗത്തിൽ സുഖം പ്രാപിച്ച ശസ്ത്രക്രിയാ രോഗികൾക്ക് ഒരു പൊതു സ്വഭാവമുണ്ടായിരുന്നു: വേഗം സുഖം പ്രാപിക്കാൻ ശക്തമായ കാരണമുള്ള ശുഭാപ്തിവിശ്വാസികളായിരുന്നു അവർ.
നിർദ്ദേശം ഇതാണ്: ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും വിരമിക്കരുത്, ഒരു ജോലിയിൽ നിന്ന് മാത്രം വിരമിക്കുക. വിരമിച്ച് ഒന്നോ രണ്ടോ വർഷത്തിനുള്ളിൽ പുരുഷന്മാർ പലപ്പോഴും മരിക്കുന്നു — നിഷ്ക്രിയത്വം കൊണ്ടല്ല, പ്രതീക്ഷിക്കാൻ ഒന്നുമില്ലാതാകുന്നതുകൊണ്ട്. ഭാവി ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിലനിർത്തുന്ന സർഗ്ഗാത്മക പ്രവർത്തകർ കൂടുതൽ കാലം ജീവിക്കുകയും സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു (80 കഴിഞ്ഞും ചിത്രം വരച്ച മൈക്കലാഞ്ചലോ, 79-ാം വയസ്സിൽ തുടങ്ങിയ ഗ്രാൻഡ്മ മോസസ്). കൂടുതൽ ജീവിതം സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കാൻ "ഭാവിയോടുള്ള ഗൃഹാതുരത്വം" — നല്ല കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള മുന്നോട്ട് ചായുന്ന പ്രതീക്ഷ — വളർത്തിയെടുക്കുക.
ഈ സമാപന വാദം ഇന്ന് കഠിനമായ ശാസ്ത്രമായി പരിണമിച്ചിരിക്കുന്നു. പുസ്തകം സെൽയെയുടെ സമ്മർദ്ദ മാതൃക ഉദ്ധരിക്കുന്നു, ആധുനിക ടെലോമിയർ ഗവേഷണം (എലിസബത്ത് ബ്ലാക്ക്ബേണിന്റെ നോബൽ സമ്മാന നേടിയ പ്രവർത്തനം) വിട്ടുമാറാത്ത സമ്മർദ്ദം വാർദ്ധക്യത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന കോശ ഘടികാരങ്ങളെ ചുരുക്കുന്നുവെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു — മാൾട്സ് അന്തർജ്ഞാനത്തിലൂടെ മനസ്സിലാക്കിയ അതേ സംവിധാനം. ജീവിതത്തിലെ ഉദ്ദേശ്യം ദീർഘായുസ്സും കുറഞ്ഞ മരണനിരക്കും ദീർഘകാല പഠനങ്ങളിൽ പ്രവചിക്കുന്നു, വിരമിക്കൽ മരണനിരക്ക് പ്രഭാവം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, എങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പക്ഷപാതം ഇത് സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നു (ആരോഗ്യമില്ലാത്ത ആളുകൾ നേരത്തെ വിരമിക്കുന്നു). മാൾട്സിന്റെ "അഡാപ്റ്റീവ് എനർജി" അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ക്ഷയിക്കുന്ന ഒരു പദാർത്ഥമെന്ന നിലയിൽ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്; സെൽയെയുടെ നിർദ്ദിഷ്ട കരുതൽ സിദ്ധാന്തം പൂർണ്ണമായി പരിശോധനയെ അതിജീവിച്ചില്ല. എന്നാൽ പ്രായോഗിക ജ്ഞാനം — ചായാൻ ഒരു ഭാവിയുണ്ടാകുന്നത് സംരക്ഷണാത്മകമാണ് — ഇന്ന് ദീർഘായുസ്സ് ശാസ്ത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ കണ്ടെത്തലുകളിലൊന്നാണ്.
വിശകലനം
സൈക്കോ-സൈബർനെറ്റിക്സ് (1960) സ്വയം സഹായ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു നിർണായക വഴിത്തിരിവാണ്, വിഷ്വലൈസേഷൻ വ്യവസായത്തിന് അതിന്റെ ബൗദ്ധിക അടിത്തറ നൽകിയ പുസ്തകം. ഇതിന്റെ രചയിതാവ് മാക്സ്വെൽ മാൾട്ട്സ് ഒരു പ്ലാസ്റ്റിക് സർജനായിരുന്നു, പുസ്തകത്തിന്റെ ഉത്ഭവ കഥ അതിന്റെ ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ സവിശേഷതയാണ്: മുഖം ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ ശരിയാക്കിയ രോഗികൾ പലപ്പോഴും തങ്ങളുടെ പഴയ വൈരൂപ്യ ബോധം നിലനിർത്തുന്നതായി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചു, ചിലർ ശാരീരിക മാറ്റം പോലും തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല. ഈ ക്ലിനിക്കൽ പ്രഹേളിക അദ്ദേഹത്തെ യഥാർത്ഥ പ്രവർത്തന ചരമായി ആത്മ-പ്രതിച്ഛായയിലേക്ക് നയിച്ചു — കോഗ്നിറ്റീവ് ബിഹേവിയറൽ തെറാപ്പി, സെൽഫ്-എഫിക്കസി സിദ്ധാന്തം, ഗ്രോത്ത് മൈൻഡ്സെറ്റ് ഗവേഷണം എന്നിവയ്ക്ക് പതിറ്റാണ്ടുകൾ മുമ്പുള്ളതും അവയ്ക്ക് സമാന്തരവുമായ ഒരു ഉൾക്കാഴ്ച.
നോർബർട്ട് വീനറുടെ സൈബർനെറ്റിക്സ് കടമെടുത്ത്, മനസ്സിനെ ലക്ഷ്യം തേടുന്ന ഒരു സെർവോ-മെക്കാനിസമായി മാതൃകയാക്കുന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ കേന്ദ്ര ആശയം അതിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ നൂതനമായിരുന്നു, ഇന്നും ഉപയോഗപ്രദമായ ഒരു നിഗൂഢതാ നിരാകരണമായി നിലനിൽക്കുന്നു. നിഗൂഢമായ ഫ്രോയ്ഡിയൻ അബോധമനസ്സിന് പകരം, ചിത്രങ്ങളും വികാരങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് നിങ്ങൾ പ്രോഗ്രാം ചെയ്യുന്ന ഒരു യാന്ത്രികവും വ്യക്തിനിരപേക്ഷവുമായ മാർഗദർശന സംവിധാനം മാൾട്ട്സ് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഈ എഞ്ചിനീയറിംഗ് രൂപകം പുസ്തകത്തിന്റെ ശക്തിയും (മാറ്റം സാധ്യവും രോഗാത്മകമല്ലാത്തതുമായി അനുഭവപ്പെടുത്തുന്നു) ദൗർബല്യവുമാണ് (മനുഷ്യ വൈകാരിക സങ്കീർണതയെ ലളിതവൽക്കരിക്കുകയും ദുഃഖം, ആഘാതം, വിഷാദം എന്നിവ മാനസിക പരിശീലനത്തിന് വഴങ്ങുമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാം — പലപ്പോഴും അവ അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നില്ല).
രീതിശാസ്ത്രപരമായി, പുസ്തകം അതിന്റെ കാലഘട്ടത്തിന്റേതാണ്: ഉപാഖ്യാനങ്ങൾ, തിരഞ്ഞെടുത്ത പഠനങ്ങൾ (പ്രശസ്തമായ ഫ്രീ-ത്രോ വിഷ്വലൈസേഷൻ പഠനത്തിന് പുനരാവർത്തന പ്രശ്നങ്ങളുണ്ട്), ഹിപ്നോസിസ് പ്രദർശനങ്ങൾ, നിയന്ത്രിത തെളിവുകൾക്ക് പകരം പ്രചോദനാത്മക ഉദ്ധരണികൾ എന്നിവയെ ഇത് ആശ്രയിക്കുന്നു. "ആത്മ-പ്രതിച്ഛായ" എന്നത് അസാധുവാക്കാനാവാത്ത വിധം വിശാലമാകാനുള്ള അപകടമുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, അതിന്റെ അവകാശവാദങ്ങളിൽ അസാധാരണമാംവിധം പലതും പിന്നീട് സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്: ഉത്തേജന പുനർമൂല്യനിർണയം, സർഗാത്മകതയിലെ ഇൻക്യുബേഷൻ ഫലങ്ങൾ, നെഗറ്റിവിറ്റി ബയസ്, ഉദ്ദേശ്യവും ദീർഘായുസ്സും, സമ്മർദ്ദവും കോശ വാർദ്ധക്യവും, ക്ഷമ ആത്മനിർദ്ദേശിത രോഗശമനമായി — ഇവയെല്ലാം.
പുതുക്കിയ പതിപ്പിലെ മാറ്റ് ഫ്യൂറിയുടെ വ്യാഖ്യാനം പ്രായോഗിക കോച്ചിംഗ് ചേർക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, വിശ്വാസ്യത കുറയ്ക്കുന്ന പ്രമോഷണൽ, അതീന്ദ്രിയ വിഷയങ്ങളും (ഇഎസ്പി, ടെലിപ്പതി) ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. വിമർശനാത്മകമായി വായിക്കുമ്പോൾ, സൈക്കോ-സൈബർനെറ്റിക്സിനെ ഒരു ശാസ്ത്രപൂർവ ഫീൽഡ് ഗൈഡായി കാണുന്നതാണ് ഉചിതം — അതിന്റെ അന്തർജ്ഞാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും ശരിയായിരുന്നു, അതിന്റെ സംവിധാനങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ തെറ്റായിരുന്നു, എന്നാൽ അതിന്റെ കേന്ദ്ര നിർദ്ദേശം — ആന്തരിക ചിത്രം ലക്ഷ്യമിടുക, വിജയത്തിന്റെ അനുഭൂതി പരിശീലിക്കുക, പിരിമുറുക്കം ഒഴിവാക്കുക — മാൾട്ട്സ് ആവശ്യപ്പെട്ട 21 ദിവസം ദൈനംദിനമായി പരിശീലിക്കാൻ തയ്യാറുള്ള ആർക്കും ഇപ്പോഴും യഥാർത്ഥ മൂല്യം നൽകുന്നു.
അവലോകന സംഗ്രഹം
സൈക്കോ-സൈബർനെറ്റിക്സ് കാലത്തിന്റെ പരീക്ഷണത്തെ അതിജീവിച്ച ഒരു വഴിത്തിരിവായ സ്വയം സഹായ പുസ്തകമായി വ്യാപകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഒരാളുടെ ആത്മപ്രതിച്ഛായ മാറ്റുന്നതിനും വിജയം കൈവരിക്കുന്നതിനുമുള്ള പ്രായോഗിക സമീപനത്തെ വായനക്കാർ പ്രശംസിക്കുന്നു. പിന്നീടുള്ള കൃതികളിൽ ഇതിന്റെ സ്വാധീനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിക്കൊണ്ട്, ആധുനിക ആത്മവികസന സാഹിത്യത്തിന്റെ അടിത്തറയായി പലരും ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നു. എഴുത്തുശൈലി പഴയതാണെന്ന് ചിലർക്ക് തോന്നുമെങ്കിലും, അടിസ്ഥാന ആശയങ്ങൾ ഇപ്പോഴും പ്രസക്തവും സ്വാധീനശക്തിയുള്ളതുമാണ്. പുസ്തകത്തിന്റെ തത്ത്വങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചതിനുശേഷം തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ കാര്യമായ നല്ല മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായതായി നിരവധി വായനക്കാർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
ആളുകൾ ഇതും വായിച്ചു
രചയിതാവിനെ കുറിച്ച്
PDF ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുക
EPUB ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുക
.epub digital book format is ideal for reading ebooks on phones, tablets, and e-readers.
