Temel Çıkarımlar
Federal Rezerv, devlet maskesi takan özel bir bankacılık kartelidir
Griffin'in Fed'e yönelttiği yedi suçlama. 1913'te kurulan Federal Rezerv Sistemi, yaygın olarak ekonomiyi istikrara kavuşturan bir devlet kurumu olarak algılanır. Griffin, bunun bir bankacılık karteli olduğunu ileri sürer — rekabet halindeki bankaların güçlerini birleştirerek rekabeti ortadan kaldırdığı, rezervleri havuzda topladığı, zararları vergi mükelleflerine yıktığı ve düzeni sürdürmek için devlet gücünü kullandığı bir yapı. "Federal" kelimesi devleti çağrıştırır; "Rezerv" karşılık olduğunu ima eder; "Sistem" ise tek bir merkez bankası olma işlevini gizler.
Kuruluşundan bu yana Fed, 1921 ve 1929 çöküşlerine, Büyük Buhran'a, çok sayıda durgunluğa ve doların satın alma gücünün yüzde 90'ından fazlasını yok eden enflasyona başkanlık etmiştir. Griffin, bunların uygulama hataları değil, içeridekilere hizmet etmek üzere tasarlanmış bir sistemin kaçınılmaz sonuçları olduğunu savunur. Yedi günahı şunlardır: belirtilen hedeflerini gerçekleştiremez, kamu çıkarına aykırı çalışır, tefeciliği kurumsallaştırır, en adaletsiz vergiyi üretir, savaşı teşvik eder, ekonomiyi istikrarsızlaştırır ve totalitarizme zemin hazırlar.
Fed, sözde denetlediği bankacılar tarafından gizlilik içinde tasarlandı
Ördek avı kılıf hikâyesi. Kasım 1910'da yedi adam, sıkı bir gizlilik içinde Senatör Nelson Aldrich'in özel vagonuna bindi. Yalnızca birbirlerinin adlarını kullandılar ve 800 mil yol kat ederek Georgia'daki Jekyll Adası'na — J.P. Morgan'ın özel tatil beldesine — gittiler. Paul Warburg, hiç silah kullanmamış olmasına rağmen ördek avcısı gibi görünmek için bir av tüfeği bile ödünç aldı. Bu adamlar birlikte Morgan, Rockefeller, Rothschild, Warburg ve Kuhn-Loeb bankacılık hanedanlarını temsil ediyordu — dünya toplam servetinin tahminen dörtte birini.
Beş hedefli bir kartel. Dokuz gün boyunca Federal Rezerv Yasası'nın taslağını hazırladılar:
1. Daha küçük rakip bankalardan gelen rekabeti durdurmak
2. Para arzını istenildiği zaman genişletilebilir kılmak
3. Tüm banka rezervlerini tek bir sistemde toplamak
4. Kaçınılmaz zararları vergi mükelleflerine yıkmak
5. Kongre'yi bu planın halkı koruduğuna ikna etmek
Katılımcılardan birinin daha sonra itiraf ettiği gibi, halk bu rakiplerin bir araya geldiğini bilseydi, yasa tasarısının kabul edilme şansı olmazdı.
Var olan her dolar, birinin bankaya olan borcu olarak yaratıldı
Mandrake Mekanizması iş başında. Griffin, Fed'in para yaratma sürecine 1940'ların çizgi roman büyücüsünün adını verir; bu büyücü yoktan var ederdi. Devlet tahvil çıkarır. Fed bu tahvilleri arkasında para olmayan bir çek yazarak "satın alır" ve bir mevduat yaratır. Bu para ticari bankalara ulaştığında, bankalar yaklaşık yüzde 10'unu karşılık olarak tutar ve kalan yüzde 90'ını ödünç verir — ki bu yepyeni paradır. Her yeni mevduat bu döngüyü yaklaşık 28 kez tekrarlar ve orijinal miktarı kabaca dokuz katına çıkarır.
Borç paradır; para borçtur. Yaratılan toplam itibari para, temel alınan devlet tahvillerinin yaklaşık on katına eşittir. Tüm borçlar geri ödenseydi, her dolar yok olurdu. Bu, ulusal borcun para birimini çökertmeden asla ödenemeyeceği anlamına gelir. Fed'in kendisi de bunu kabul eder: "Borç — kamu ve özel — kalıcıdır. Ekonomik süreçlerde temel bir rol oynar."
Enflasyon, tutumluları ve yoksulları en çok cezalandıran gizli bir vergidir
Görünmez yüzde 90'lık el koyma. Fed devlet tahvili satın almak için para yarattığında, mal ve hizmetlerde herhangi bir karşılık artışı olmaksızın yeni dolarlar ekonomiye akar. Mevcut her doların satın alma gücü düşer. 1914'ten bu yana bu süreç doların satın alma gücünün yüzde 90'ından fazlasını yok etmiştir. 1990'a gelindiğinde, 1914'te yalnızca 1.000 dolarla satın alınabilen şeyleri almak için yıllık 10.000 dolarlık bir gelir gerekiyordu. Bu servet, tek bir vergi oylaması yapılmadan sessizce devlete aktarıldı.
Tasarımı gereği gerileyen bir mekanizma. Enflasyon en çok sabit gelirli ve tasarruf sahiplerini — yaşlıları, tutumluları, ücretli çalışanları — vurur. Zenginler, enflasyonla birlikte değer kazanan maddi varlıklar ve yatırımlarla kendilerini korur. Thomas Jefferson bunu fark etmişti: "En eşitsiz olduğu için tüm vergilerin en baskıcısı" diye nitelendirmişti. İtibari para bu el koymayı mümkün kılar; altın standardı ise imkânsız.
'Batamayacak kadar büyük', vergi mükelleflerinin bankaların pervasız kumarını sigortaladığı anlamına gelir
Kurtarma senaryosu birebir tekrarlanır. Büyük bir banka çöküşle karşı karşıya kaldığında, yöneticileri Kongre'ye iflasın ekonomiyi mahvedeceğini söyler. Kongre vergi mükelleflerinin parasını taahhüt eder. Fed, Mandrake Mekanizması aracılığıyla taze dolar yaratır. Bankaya faiz ödemeleri yeniden başlar. Griffin bu kalıbı Penn Central (1970), Lockheed (1970), New York City (1975), Chrysler (1978), Continental Illinois (1984) ve 7 trilyon doları aşan 2008 subprime çöküşü boyunca belgelemektedir.
Küçük bankalar ezilir. FDIC'nin Continental Illinois'i milyarlarca dolarla kurtardığı aynı hafta, Tennessee, Pikeville'deki küçücük Bledsoe County Bank'ı kapattı. 1984'ün ilk yarısında kırk üç küçük banka kurtarma paketi almadan battı. FDIC, sigortacıların "ahlaki tehlike" dediği şeyi yaratır — pervasız bankalar ihtiyatlı bankalarla aynı primi öder, böylece tedbirlilik cezalandırılır ve kumar ödüllendirilir. Bu, Jekyll Adası'nın orijinal hedeflerinden biriydi: küçük bankalardan gelen rekabeti ortadan kaldırmak.
Merkez bankası para makineleri olmadan modern savaşların çoğu finanse edilemezdi
Savaşlar, vergilerin karşılayamayacağı paraya ihtiyaç duyar. Vatandaşlar, tam ölçekli bir savaşı finanse edecek kadar yüksek vergilendirmeye nadiren tahammül eder. 1694'te İngiltere Merkez Bankası'nın kurulmasından bu yana çözüm, merkez bankası para yaratımı olmuştur. 1689 ile 1815 arasında İngiltere 126 yılın 63'ünde savaş halindeydi — itibari parayla finanse edilen savaşlar. Birinci Dünya Savaşı sırasında maliyetin yüzde 70'i vergiler yerine Federal Rezerv tarafından yönetilen enflasyonla karşılandı. Beş yıl içinde para arzı iki katına çıktı ve dolar değerinin yarısını kaybetti.
Vaka çalışması olarak Lusitania. J.P. Morgan, İngiltere ve Fransa'nın satın alma ajanı olarak görev yapıyor ve 3 milyar dolarlık savaş malzemesinden komisyon kazanıyordu. Almanya'nın denizaltıları Müttefiklerin yenilgisini — ve Morgan'ın kredilerini — tehdit ettiğinde, mühimmat ve Amerikan yolcularıyla dolu Lusitania, muhafız destroyeri geri çekilmiş halde düşman sularına gönderildi. Batırılması kamuoyunu alevlendirdi ve ABD'yi savaşa sokarak Morgan'ın yatırımını kurtardı.
Altın, iki bin yıl boyunca fiyatları istikrarlı tuttu; hiçbir merkez bankası bunu başaramaz
2.000 yıllık bir sicil. Antik Roma'da ince işçilikli bir toga, kemer ve sandaletler bir ons altına mal oluyordu. Bugün el yapımı bir takım elbise, kemer ve klasik ayakkabılar kabaca aynı fiyata denk gelir. Londra'daki Savoy Oteli'nde bir altın sovereign hâlâ üç kişilik bir akşam yemeği satın alır — tıpkı 1913'te olduğu gibi. Bizans İmparatorluğu, solidus sikkesindeki altın içeriğini sekiz yüz yıl boyunca aynı tutarak ne iflasa ne de borca düştü.
Herhangi bir miktarda altın işe yarar. Modern ticaret için yeterli altın olmadığı şeklindeki yaygın itiraz, paranın işlevini yanlış anlamaktadır. Para değeri ölçer; yaratmaz. Altın kıtsa, her birim basitçe daha fazla satın alma gücünü temsil eder — insanlar daha küçük sikkeler kullanır. Serbest piyasa arz ve talep yoluyla otomatik olarak ayarlanır; bu, hiçbir para politikası uzmanları komitesinin tekrarlayamayacağı bir süreçtir. Altın para olarak kullanıldığında ve devletler müdahale etmediğinde, uzun vadeli fiyat istikrarı güvenilir bir sonuçtu.
Rothschild Formülünü tanıyın: her iki tarafı da finanse et, tüm borcu hasat et
Savaş vurguncuğunun beş direktifi. Griffin, uluslararası finansçılara atfettiği bir kalıbı özetler:
1. Savaş hükümetleri borçlanmaya zorlar — devam etmesini sağla
2. Düşmanların askeri gücü yetersizse, güçlenmelerini finanse et
3. Düşman yoksa, düşmanca bir rejimin yükselişini finanse et
4. Hiçbir tarafın kesin zafer kazanmasına izin verme
5. Sürekli çatışma ve faiz için "güç dengesi"ni koru
Yarıştaki her ata bahis oynamak. Nathan Rothschild, Napolyon'un kendi Fransa'sı üzerinden Wellington'a altın kaçırdı, ardından Waterloo hakkındaki önceden edindiği bilgiyi kullanarak Londra tahvil tüccarlarını panik satışına yönlendirdi — İngiltere'nin tüm devlet borcunu dolarının kuruşuna satın aldı. Birinci Dünya Savaşı sırasında Kuhn, Loeb'un ortakları karşıt siyasi adayları finanse ederken, Morgan aynı anda Rusya'da hem Bolşevikleri hem de muhaliflerini destekliyordu.
Fed, İngiltere'ye yardım etmek için 1920'leri şişirdi — sonra Amerika çöktü
Sterlini kurtarmak için ihraç edilen enflasyon. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra İngiltere'nin sosyalist refah devleti ekonomisini felç etti. New York Fed'den Benjamin Strong, İngiltere Merkez Bankası'ndan Montagu Norman ile gizlice anlaşarak Amerikan para arzını şişirdi ve faiz oranlarını düşürdü, altını Londra'ya yönlendirdi. 1921'den 1929'a kadar ABD para arzı yüzde 61,8 genişledi. Kolay kredi pervasız spekülasyonu körükledi — kazançlarının 100 katı fiyatla satılan hisse senetleri, yalnızca yüzde 10 teminatla verilen marjin kredileri.
İçeridekiler kurtuldu; halk ezildi. Şubat 1929'da Fed, Norman ile gizli toplantılar yaptı. Uyarılar tercihli müşterilere gitti: Rockefeller, Morgan, Kennedy, Baruch — hepsi çöküşten önce varlıklarını tasfiye etti. 9 Ağustos'ta Fed faiz oranlarını yükseltti ve menkul kıymet satarak para arzını daralttı. 29 Ekim'de tek bir günde 3 milyar dolar buharlaştı. Ardından gelen Buhran on yıl sürdü; bunu uzatan çöküşün kendisi değil, doğal toparlanmayı engelleyen devlet müdahaleleriydi.
Son hamle: tüm ulusları tek bir merkez bankası, tek bir itibari para birimi altında birleştirmek
Bretton Woods'tan dünya para birimine. 1944'te IMF ve Dünya Bankası, Fabian Sosyalisti John Maynard Keynes ve daha sonra Komünist casus olduğu ortaya çıkan Harry Dexter White tarafından kuruldu. Açıklanan hedefleri: döviz kurlarını istikrara kavuşturmak. Griffin'e göre gerçek hedefleri: altını uluslararası finanstan çıkarmak ve itibari para basan bir dünya merkez bankası için altyapı oluşturmak. 1970'te oluşturulan IMF'nin Özel Çekme Hakları prototipti — hiçbir şeyle desteklenmeyen muhasebe parası.
Zayıfı absorbe etmek için güçlüyü zayıflatmak. Dünya Bankası'ndan gelen "kalkınma" kredileri sosyalist hükümetlere akar, devlet gücünü genişletir ve bağımlılık yaratır. Sanayileşmiş ülkeler dış yardım ve enflasyon yoluyla tüketilir. Griffin, stratejinin kasıtlı olduğunu savunur: hiçbir güçlü ulus egemenliğini gönüllü olarak teslim etmez, bu yüzden plan önce onları yoksullaştırmayı gerektirir. Transfer mekanizması Amerikan vergi mükelleflerinden Fed'e, Fed'den IMF'ye, IMF'den yabancı hükümetlere, oradan da Amerikan bankalarına akar — döngüyü tamamlar.
Analiz
Griffin'in Jekyll Adası'ndan Gelen Yaratık adlı eseri, Amerikan siyasi literatüründe benzersiz bir konuma sahiptir: sırf komplo teorisi diye göz ardı edilemeyecek kadar titizlikle kaynak gösterilmiş, ancak nedensellik iddialarında akademik iktisatçıları tatmin edemeyecek kadar kapsamlıdır. İlk olarak 1994'te yayımlanan ve otuzun üzerinde baskı yapan kitap, Ron Paul'ün 'Fed'i Bitirin' kampanyasından günümüz kripto para savunuculuğuna kadar pek çok hareketi etkileyen popülist merkez bankası eleştirisinin temel metni haline gelmiştir.
Kitabın en kalıcı katkısı pedagojiktir. Mandrake Mekanizması, uzman olmayanlar için kısmi rezerv para yaratımının en açık anlatımlarından biri olmaya devam etmektedir. Griffin, çoğu vatandaşın paranın nereden geldiğini temelden yanlış anladığını doğru bir şekilde tespit eder ve dört bölümlü sınıflandırması — emtia, makbuz, itibari ve kısmi rezerv parası — gerçekten aydınlatıcıdır.
Metodolojik açıdan Griffin, birincil kaynak belgelendirmesinde üstündür. Jekyll Adası toplantısı, katılımcıların kendi anıları aracılığıyla kanıtlanmıştır. Kurtarma kalıpları Kongre kayıtları üzerinden izlenmiştir. Tökezlediği nokta, belgelenmiş davranıştan atfedilen niyete yapılan sıçramadır. Rothschild Formülü gerçek bir savaş vurgunculuğu kalıbını tanımlar, ancak Griffin bunu sermayenin böyle davranışı ödüllendiren bir sistem içinde getiri arayışının ortaya çıkardığı bir özellik olarak değil, bilinçli bir kuşaklar arası strateji olarak sunar. Sistemik işlev bozukluğu ile koordineli komplo arasındaki ayrım kritik öneme sahiptir, ancak sıklıkla bulanıklaştırılır.
Ekonomik perspektiften bakıldığında, Griffin'in altın standardı savunuculuğu deflasyon ve esneklik konusunda meşru zorluklarla karşı karşıyadır. Ancak temel gözlemi — merkez bankalarının öncelikle açık harcamayı mümkün kılmak ve bankacılık zararlarını toplumsallaştırmak için var olduğu — 2008'den sonra, kurtarma paketlerinin on dört yıl önce öngördüğü şekilde neredeyse birebir gerçekleşmesiyle ana akım doğrulama kazandı. Ahlaki tehlike, batamayacak kadar büyük dinamikleri ve bankacılık ile devlet gücünün birleşmesi üzerine yaptığı analiz olağanüstü öngörülü çıktı.
Kitabın zayıflığı aynı zamanda gücüdür: o kadar tutarlı bir hikâye anlatır ki karmaşık gerçeklik, belki de fazla düzgün bir anlatıya sıkıştırılır. Ancak Griffin'in ortaya koyduğu sorular — para yaratımını kim kontrol ediyor, kim faydalanıyor ve kim bedelini ödüyor — bir vatandaşın sorabileceği en önemli sorular arasında olmaya devam etmektedir.
İnceleme Özeti
Jekyll Adası'ndan Gelen Yaratık karışık eleştiriler almaktadır. Pek çok kişi kitabı, Federal Rezerv'in tarihi ve para politikası hakkında göz açıcı ve bilgilendirici bulurken, diğerleri onu komplo teorisi olarak eleştirmektedir. Destekçileri, bankacılık uygulamaları ve ekonomik manipülasyon konusunda iyi araştırılmış ve aydınlatıcı bulmaktadır. Eleştirmenler ise kitabın gerçekleri çarpıttığını ve temelsiz teorileri desteklediğini savunmaktadır. Kitabın ayrıntılı tarihsel anlatımları ve karmaşık finansal kavramların açıklamaları genel olarak takdir edilmekle birlikte, bazıları yazarın vardığı sonuçları aşırı bulmaktadır. Genel olarak, ABD finansal sisteminin düşündürücü, ancak tartışmalı bir incelemesi olarak değerlendirilmektedir.
Diğer Okunanlar
Sürükleyici
Sözlük
Mandrake Mekanizması
Fed'in yoktan para yaratma süreciGriffin'in Federal Rezerv'in para yaratma sürecine verdiği isim. Adını, 1940'ların çizgi roman karakteri olan ve yoktan bir şeyler yaratabilen Sihirbaz Mandrake'den alır. Fed, hiçbir karşılığı olmayan çeklerle devlet tahvilleri satın alır, bu da bankaların 'rezerv' haline gelen mevduatlar oluşturmasını sağlar; ticari bankalar daha sonra kısmi rezerv bankacılığı yoluyla bu mevduatları yaklaşık dokuz katına çıkarır. Yaratılan toplam para, temel alınan devlet borcunun yaklaşık on katına eşittir.
Rothschild Formülü
Çifte finansman yoluyla savaştan kâr etmeGriffin'in uluslararası finansçılara atfettiği bir strateji için kullandığı terim: inandırıcı düşmanlar yaratarak veya mevcut olanları sürdürerek hükümetleri savaşa sürüklemek, her çatışmanın her iki tarafını da finanse etmek ve ortaya çıkan borçtan kâr elde etmek. Temel ilkeler arasında hiçbir tarafa kesin bir zafer kazandırmamak ve sürekli çatışma ile sürekli faiz ödemelerini garanti eden bir 'güç dengesi' sürdürmek yer alır. Adını Rothschild bankacılık hanedanının karşıt ulusları finanse etme tarihsel kalıbından alır.
Yaratık
Federal Rezerv için metaforGriffin'in Federal Rezerv Sistemi için kullandığı merkezi metafor — 1910'da Jekyll Adası'nda tasarlanan ve 1913'te Kongre tarafından 'hayata geçirilen' yırtıcı bir varlık. Bu metafor, hem onun servet sömürüsüne yönelik canavar iştahını hem de yaratıcılarının kontrolünün ötesine geçme yeteneğini yansıtır. Yaratık borçla beslenir, enflasyonla büyür ve vatandaşlara hizmet ediyormuş gibi görünürken onların satın alma gücünü yutar.
Kurtarma (Kurtarma adlı oyun)
Banka zararlarının topluma yüklenmesi kalıbıGriffin'in kötü banka kredilerinden kaynaklanan zararların vergi mükelleflerine aktarıldığı tekrarlayan döngüyü tanımlayan çerçevesi. Bu 'oyun' belirli 'hamleleri' takip eder: sürekli borç hamlesi (kredilerin yenilenmesi), bahsi yükseltme hamlesi (eski faizi karşılamak için daha fazla borç verme), yeniden yapılandırma hamlesi (vadelerin uzatılması) ve halkı koruma hamlesi (Kongre'yi başarısızlığın sıradan vatandaşlara zarar vereceğine ikna etme). Son hamle her zaman Fed'in Mandrake Mekanizması aracılığıyla yeni para yaratmasını içerir ve maliyetler enflasyon yoluyla halka yansıtılır.
Son kredi mercii
Merkez bankasının acil durumlarda karşılıksız para yaratmasıGriffin'in 'merkez bankasının yoktan para yaratmaya ve bunu derhal sıkıntıdaki herhangi bir bankaya ödünç vermeye hazır olduğu anlamına gelen bankacı dili' olarak yeniden tanımladığı standart ekonomi terimi. Griffin, istikrar sağlayan bir güvenlik ağı olmak yerine, bu işlevin kısmi rezerv bankalarının tehlikeli ölçüde düşük rezervlerle faaliyet göstermesine olanak tanıdığını savunur; çünkü mudiler paralarını geri istediğinde kurtarılacaklarını bilirler. Bu işlev bankacılığın risklerini toplumsallaştırırken kârları özelleştirir.
Doğal Yasalar (ekonominin)
Beş parasal davranış ilkesiGriffin'in yüzyıllarca süren para tarihinden çıkardığı ve evrensel insan davranışı yasaları olarak sunduğu beş ilke. Bunlar şunları kapsar: (1) devlet müdahalesi olmadan altına dayalı fiyat istikrarı, (2) devlet manipülasyonunun her zaman enflasyona ve kaosa yol açması, (3) karşılıksız paranın ulusları zorluğa mahkum etmesi, (4) kısmi karşılıklı paranın her zaman karşılıksız paraya dönüşmesi ve (5) para arzı kontrolüne emanet edilen kişilerin kaçınılmaz olarak komşularının servetine el koyması. Her biri, tarihsel kanıtlardan çıkarılan bir dersle ve ardından resmi bir yasa ifadesiyle sunulur.
Gizli İttifak
Bankacı-politikacı güç ortaklığıGriffin'in 1694'te İngiltere Bankası'nın kuruluşundan bu yana var olan para bilimcileri (bankacılar) ile siyaset bilimcileri (politikacılar) arasındaki ortaklık için kullandığı terim. Politikacılar vergi artırmadan harcanabilir para elde eder; bankacılar yoktan yaratılan para üzerinden faiz toplar. Bu düzenleme, halkın mekanizmayı anlamaması sayesinde sürdürülür. Griffin bu ortaklığı İngiltere Bankası, daha önceki üç Amerikan merkez bankası ve Federal Rezerv üzerinden izler.
