Chúa và Lời Cầu Nguyện Của Ngài

1. Kinh Lạy Cha: Cửa Sổ Nhìn Vào Sứ Mệnh Cách Mạng của Chúa Giêsu

Lời cầu nguyện này chính là một lăng kính giúp ta nhìn thấy chính Chúa Giêsu, và khám phá phần nào sứ mệnh của Ngài.

Thông điệp cốt lõi của Chúa Giêsu. Kinh Lạy Cha không chỉ là những lời đọc thuộc lòng, mà là tinh hoa sâu sắc nhất về ơn gọi và sự hiểu biết của Chúa Giêsu về ý muốn của Thiên Chúa. Nó mang đến một cái nhìn cô đọng nhưng toàn diện về cách Ngài nhìn nhận và đáp trả những bất công, đói khát, ác tâm và tội lỗi trong thế giới. Khi cầu nguyện, ta hòa nhịp với hơi thở và sự sống của Ngài.

Không chỉ là bài giảng suông. N.T. Wright nhấn mạnh rằng những hiểu biết từ nghiên cứu học thuật về cuộc đời lịch sử của Chúa Giêsu chỉ thực sự được thấu hiểu và áp dụng khi sống trong cộng đoàn thờ phượng và làm chứng của Hội Thánh. Kinh Lạy Cha đặt những ý tưởng thần học phức tạp vào thực tiễn cộng đồng, giúp thông điệp về Nước Thiên Chúa sắp đến trở nên gần gũi và thiết thực với mọi tín hữu.

Bộ trang phục cho sự trưởng thành. Dù được dạy trong nghi thức rửa tội, Kinh Lạy Cha là “bộ quần áo dành cho chúng ta mặc khi trưởng thành toàn diện,” ngụ ý một hành trình suốt đời để lớn lên và thấu hiểu. Nó mời gọi một “can đảm thánh thiện” để thốt lên những lời mà ta chưa thể hiểu hết, nhưng được kêu gọi để trưởng thành, học cách sống trọn vẹn những lời cầu xin ấy.

2. “Cha Chúng Con”: Tuyên Bố Táo Bạo Về Tự Do Đấng Mêsia

Từ đầu tiên trong Kinh Lạy Cha (trong tiếng Hy Lạp hay Aram, “Cha” luôn đứng đầu) không chỉ chứa đựng sự thân mật, mà còn là một cuộc cách mạng.

Sự thân mật và giải phóng. Gọi Thiên Chúa là “Cha” không chỉ là một cách xưng hô thân mật cá nhân; đó là tuyên bố cách mạng dựa trên lịch sử Israel. Nó vang vọng lời Môsê nói với Pha-ra-ôn: “Israel là con trai đầu lòng của Ta; hãy để dân Ta đi,” gắn liền với hy vọng về tự do và cuộc Xuất Hành mới khỏi cảnh nô lệ.

Lời hứa Đấng Mêsia. Cách xưng hô này cũng vang vọng lời Thiên Chúa hứa với vua Đavít: “Ta sẽ làm Cha của người, và người sẽ là Con của Ta,” xác định Đấng Mêsia sắp đến là trung tâm của giao ước Thiên Chúa. Chúa Giêsu, qua việc dạy kinh này, mời gọi các môn đệ xem mình là “dân tự do,” “dân Mêsia,” sẵn sàng cho Nước Thiên Chúa đến ngay bây giờ.

Một canh bạc mạo hiểm. Với Chúa Giêsu, gọi Thiên Chúa là “Cha” là một hành động đức tin và ơn gọi sâu sắc, dẫn Ngài rời bỏ cuộc sống an toàn để nhận sứ mệnh kết thúc tại Gethsemani và Calvê. Với chúng ta, đó là cam kết làm “con tập sự,” chấp nhận “rủi ro hoàn toàn” tham gia vào cuộc cách mạng của Thiên Chúa, qua đau khổ và gánh lấy nỗi đau thế gian để chữa lành.

3. “Nước Cha Đến”: Nước Trời Trên Đất, Không Phải Chốn Xa Xăm

Nước Cha đến, ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời.

Biến đổi trần gian. Lời cầu xin “Nước Cha đến, ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời” bác bỏ quan niệm Nước Thiên Chúa chỉ là thực tại siêu nhiên. Nó kêu gọi sự hòa nhập giữa “trời” (không gian của Thiên Chúa) và “đất” (thế giới của chúng ta), mong đợi một thời điểm khi ý muốn Thiên Chúa được thực hiện trọn vẹn trong thế giới vật chất, trong không gian-thời gian.

Sự ứng nghiệm tiên tri. Những người đương thời của Chúa Giêsu khao khát Thiên Chúa làm Vua, chán ngán các vua chúa loài người. Lời cầu nguyện này gợi lên các tiên tri cổ xưa như Êdêkien, Xa-cha-ri, Ma-la-chi, đặc biệt là Isaia, nói về sự trở lại của YHWH tại Si-ôn, mang cuộc Xuất Hành mới, đánh bại ác thần, và chăn dắt dân Ngài bằng quyền năng và sự dịu dàng.

Thực thi độc đáo của Chúa Giêsu. Chúa Giêsu thể hiện thông điệp Nước này không bằng chiến thắng quân sự, mà bằng cách:

• Giải phóng Israel bị giam cầm qua việc đón nhận những người bị ruồng bỏ (Con Hoang Đàng).
• Đánh bại ác thần qua vai trò Đầy Tớ Đau Khổ độc nhất.
• Hiện thân cho sự trở lại của YHWH như người chăn chiên.
  Các môn đệ, ban đầu ngỡ ngàng trước thập giá và sự phục sinh, dần tin rằng Nước đã đến, dù theo cách bất ngờ và biến đổi thế giới.

4. “Xin Cho Chúng Con Hôm Nay Bánh Hằng Ngày”: Bữa Tiệc Bao Dung Của Nước Trời

Chúa Giêsu tái tạo Nước Thiên Chúa quanh công trình của Ngài; và trung tâm là dấu hiệu mời gọi tất cả mọi người, mời đến bữa tiệc, bữa tiệc Mêsia, dân mới của Thiên Chúa.

Vượt lên trên nhu cầu cá nhân. Lời cầu xin “bánh hằng ngày” không chỉ là danh sách mua sắm cho nhu cầu cá nhân. Nó liên kết với hành động của Chúa Giêsu khi ăn uống với “những kẻ ăn uống phung phí” — dấu hiệu của bữa tiệc Mêsia, nơi Thiên Chúa chào đón tất cả, đặc biệt là người bị ruồng bỏ và tội lỗi. Những bữa tiệc của Ngài là dấu chỉ Nước Thiên Chúa đến, thách thức chuẩn mực xã hội và mừng sự hiện diện bất ngờ của Thiên Chúa.

Phước lành của Nước ngay bây giờ. Phiên bản của Matthêu, “xin cho hôm nay bánh chúng con cần cho ngày mai,” gợi ý lời cầu xin phước lành của Nước sắp đến được trải nghiệm trong hiện tại. Còn Luca, “xin cho mỗi ngày bánh hằng ngày,” khẳng định Nước Thiên Chúa ôm ấp và tôn vinh nhu cầu vật chất hàng ngày của chúng ta, đồng thời hướng đến sự cung ứng sâu xa hơn.

Cầu nguyện cùng người đói khát. Câu này mời gọi chúng ta:

• Mang mọi ước muốn, đã được Thiên Chúa biết, vào lời cầu nguyện để sắp xếp và xác nhận lại.
• Cầu nguyện cho những nhu cầu cụ thể, chân thành, tin tưởng Thiên Chúa là Cha yêu thương.
• Nhìn ra ngoài bản thân đến hàng triệu người đang đói khát và tuyệt vọng, cầu nguyện cùng và cho họ.
  Thánh Thể là biểu hiện tối thượng, nơi ta nhận lấy bánh sự sống của Thiên Chúa và cam kết chia sẻ, hiện thực hóa lời mời gọi của Chúa Giêsu dành cho tất cả.

5. “Tha Nợ Chúng Con”: Lời Mời Gọi Cách Mạng Về Sự Tha Thứ

Tha nợ chúng con, như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con.

Người Cha Chạy Đến. Ngụ ngôn Người Cha Chạy Đến của Chúa Giêsu tái định nghĩa tha thứ, mô tả Thiên Chúa như người hân hoan ôm lấy kẻ bị sỉ nhục, thay vì nghiêm khắc chờ đợi sự ăn năn. Điều này thách thức xu hướng hiện đại xem nhẹ tội lỗi hoặc thay tha thứ bằng sự “khoan dung,” khẳng định sự tha thứ thật sự và gây sốc của Thiên Chúa.

Giải phóng khỏi tội lỗi và nợ nần. Tha thứ trong bối cảnh của Chúa Giêsu gắn liền với sự giải phóng Israel khỏi áp bức và lưu đày, vốn được xem là hậu quả của tội lỗi. Phép rửa của Gioan Tẩy Giả “để ăn năn và được tha tội” báo hiệu một cuộc Xuất Hành mới. Lời tuyên bố cách mạng của Chúa Giêsu là “Sự Tha Tội” này đang xảy ra ngay bây giờ, qua việc Ngài chữa lành và ăn uống với người tội lỗi.

Cầu nguyện gắn liền với cuộc sống. Câu “Tha nợ chúng con, như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con” liên kết chặt chẽ cầu nguyện với hành động. Không phải để kiếm sự tha thứ, mà để thể hiện lòng trung thành với Nước của Chúa Giêsu, nơi tha thứ qua lại, bao gồm cả việc xóa nợ (như Matthêu nói “nợ nần”), là thực hành nền tảng. Hội Thánh được kêu gọi hiện thực hóa thông điệp Năm Thánh này cho thế giới.

6. “Cứu Chúng Con Khỏi Cơn Cám Dỗ”: Chiến Thắng Bóng Tối Qua Chiến Công của Đấng Kitô

Xin đừng để chúng con sa vào cơn thử thách — nhưng cứu chúng con khỏi sự dữ!

Nỗi đau của Maria, gian nan của Israel. Lời cầu xin được cứu khỏi sự dữ bắt nguồn từ hình ảnh “hy vọng và sợ hãi” của Maria và tầm nhìn tiên tri về đại nạn của Israel — những cơn đau đẻ để sinh ra một thế giới mới. Chính Chúa Giêsu cũng trải qua thử thách dữ dội, từ cám dỗ trong hoang địa đến đau đớn tại vườn Gethsemani, nơi Ngài vật lộn với “cơn xoáy của sự dữ.”

Ơn gọi độc đáo của Chúa Giêsu. Dù dạy các môn đệ cầu xin được cứu khỏi “cơn thử thách” và “sự dữ,” lời cầu nguyện của chính Ngài tại Gethsemani được đáp “Không.” Ngài độc nhất nhận lấy ơn gọi chịu dẫn đến thử thách, không được cứu khỏi sự dữ, để sức mạnh của nó tiêu hao trên Ngài, giải phóng phần còn lại của thế giới.

Đối mặt với sự dữ bằng chiến thắng. Lời cầu nguyện này mời gọi chúng ta:

• Nhận thức thực tại và quyền lực của sự dữ, cả bên ngoài lẫn trong chính mình, thừa nhận Satan là một thế lực mạnh mẽ.
• Từ chối thái cực xem nhẹ, đắm chìm hay tự cho mình là công chính trong cuộc chiến chống lại sự dữ.
• Hít thở chiến thắng của thập giá, nơi Chúa Giêsu đã đánh bại sự dữ một cách dứt khoát, giúp ta đứng vững trước các thế lực hủy diệt.
  Chúng ta được kêu gọi trở thành “dân truyền tin, dân Gethsemani, dân Calvê,” chia sẻ nỗi đau thế gian trong lời cầu nguyện, tin rằng Thiên Chúa chiến thắng mọi sợ hãi.

7. “Nước, Quyền Năng và Vinh Quang Thuộc về Ngài”: Định Nghĩa Lại Chủ Quyền Đích Thực

Chúng ta phải dừng lại một lần nữa, vì đoạn trích từ Mi-ca 5 mà Luca muốn đánh thức trong tâm trí ta quá quen thuộc nhưng ít được chú ý.

Những vương quốc đối đầu. Câu chuyện Giáng Sinh của Luca tương phản rõ rệt giữa đế chế của Hoàng đế Augustus — một vương quốc quyền lực tuyệt đối, mang lại hòa bình với cái giá, và tìm kiếm vinh quang cho chính mình — với sự ra đời của Chúa Giêsu, vị Vua mới. Lời tiên tri của Mi-ca về một người cai trị từ Bết-lê-hem “sẽ vĩ đại đến tận cùng trái đất” và “sẽ là người của hòa bình” thách thức trực tiếp tuyên bố của Augustus.

Định nghĩa lại vinh quang. Lời tán tụng “Vì nước, quyền năng và vinh quang đều thuộc về Ngài, muôn đời muôn đời” khẳng định chủ quyền tối thượng của Thiên Chúa, định nghĩa lại những khái niệm này qua Chúa Giêsu. Phúc Âm Gioan mô tả “vinh quang” của Ngài là “đầy ân sủng và chân lý,” trái ngược hoàn toàn với sức mạnh thô bạo và mơ hồ của Caesar. Sự sinh hạ khiêm nhường và cuộc sống hy sinh của Ngài lật đổ tất cả những gì đế chế nhân loại đại diện.

Sự thật của quyền lực. Cuộc đối đầu giữa Phi-la-tô và Chúa Giêsu — “ông không biết ta có quyền giết ông sao?” và “sự thật là gì?” — làm nổi bật cách thế giới hiểu về quyền lực và vinh quang. Chúa Giêsu đáp lại bằng cách lặng lẽ khẳng định mọi quyền lực đều đến từ Thiên Chúa và bằng cách là sự thật qua cuộc đời và cái chết của Ngài. Câu cuối cùng này là lời cầu nguyện để tầm nhìn thay thế của Thiên Chúa về thực tại, được hiện thân nơi Chúa Giêsu, trở thành thực tại tối thượng.

8. Cầu Nguyện Như Sự Tham Gia Chủ Động Vào Sứ Mệnh Hàn Gắn Thế Giới Của Thiên Chúa

Nhiệm vụ của chúng ta là trưởng thành trong Lời Cha, dám nhập vai người anh cả, hằng ngày tìm bánh và sự tha thứ: mặc lấy y phục Ngài, bước đi trong đôi giày Ngài, dự tiệc bên bàn Ngài, khóc cùng Ngài trong vườn, chia sẻ đau khổ Ngài, và biết được chiến thắng của Ngài.

Hiện thân cuộc sống của Chúa Giêsu. Kinh Lạy Cha không phải là lời đọc thụ động mà là lời mời gọi chủ động tham gia vào sứ mệnh đang tiếp diễn của Chúa Giêsu. Nó kêu gọi ta “hít thở sự sống và tình yêu của Ngài để biến thành của mình,” biến ta thành sứ giả của Nước, quyền năng và vinh quang Thiên Chúa trên thế gian. Điều này có nghĩa là sống trọn vẹn những lời cầu xin trong đời thường.

Một lời cầu nguyện nguy hiểm và phản kháng. Mỗi câu trong kinh, từ gọi Thiên Chúa là “Cha” đến xin cứu khỏi sự dữ, đều mang ý nghĩa cách mạng. Nó đòi hỏi ta:

• Dám chấp nhận rủi ro trước hành động không thể đoán trước của Thiên Chúa.
• Nhìn thế giới bằng cả tình yêu và nỗi buồn của Đấng Tạo Hóa.
• Đứng bên cạnh những người tuyệt vọng và đói khát.
• Sống tha thứ và hòa giải triệt để.
• Đối mặt với sự dữ, tin vào chiến thắng của Đấng Kitô.

Nhịp điệu của đời sống tâm linh Kitô giáo. Tâm linh Kitô giáo đích thực, qua lời cầu nguyện này, không phải là hành trình ích kỷ tìm kiếm thành công cá nhân. Đó là “nhịp điệu của việc đứng trước nỗi đau thế gian, quỳ gối trước Đấng Tạo Hóa; là sự kết hợp hai điều đó trong danh Chúa Giêsu và qua chiến thắng của thập giá; là sống trong căng thẳng của hai lần Đấng Cứu Thế đến, và gọi Thiên Chúa là ‘Cha.’”