عواطف دینی

۱. دین حقیقی اساساً در عواطف مقدس جای دارد

دین حقیقی تا حد زیادی در عواطف مقدس متجلی می‌شود.

درگیری قلبی. دین حقیقی تنها به تأیید عقلانی یا اعمال ظاهری محدود نمی‌شود؛ بلکه به ارتباط عمیق و صادقانه‌ی دل با خداوند اشاره دارد. این دین شامل فعالیت پرانرژی و زنده‌ی تمایلات و اراده‌ی روح است، نه آرزوهای ضعیف و بی‌رمق. خداوند خواهان جدیت و شور و حرارت در خدمت به خود است.

قدرت پارسایی. قدرت پارسایی نخست در تمرینات درونی دل دیده می‌شود، جایی که دین حقیقی ریشه و جایگاه اصلی خود را دارد. این شور درونی ثمره‌ی ختنه‌ی واقعی دل یا تولد دوباره‌ی حقیقی است و وعده‌های زندگی را به همراه دارد.

عواطف به‌مثابه سرچشمه. عواطف سرچشمه‌ای هستند که انسان‌ها را در تمام امور زندگی به حرکت درمی‌آورند و در پیگیری اهدافشان درگیر می‌کنند. در مسائل دینی، سرچشمه‌ی اعمال آن‌ها عاطفه‌ی دینی است. کسی که تنها دانش و نظریه‌ی دینی دارد اما عاطفه ندارد، هرگز در کار دین وارد نمی‌شود.

۲. عواطف تمایلات پرتوان روح هستند

عواطف چیزی جز تمرینات پرتوان و محسوس تمایل و اراده‌ی روح نیستند.

فهم و تمایل. ذهن دو قوه دارد: فهم (ادراک و قضاوت) و تمایل (دوستی یا دشمنی). عواطف تمرینات پرتوان و محسوس قوه‌ی دوم هستند. آن‌ها از اراده جدا نیستند بلکه اراده در حال فعالیت زنده‌اند.

درجات تمرین. تمایل در شدت متفاوت است. عواطف آن تمریناتی از تمایل‌اند که به اندازه‌ای قوی‌اند که احساسات جسمی را تغییر می‌دهند. این ارتباط ذهن و بدن دلیل نامیدن ذهن به «دل» است.

محدودیت زبان. زبان ناقص است و واژه‌هایی مانند «عاطفه» ممکن است به‌طور مبهم به کار روند. اما عواطف اساساً اراده در حرکت‌اند، خواه عشق (دوستی قوی)، نفرت (دشمنی قوی)، تمایل (گرایش به چیزی غایب) یا شادی (خوشنودی از چیزی حاضر).

۳. کتاب مقدس اهمیت عواطف را تأکید می‌کند

کتاب مقدس در همه جا دین را بسیار در عاطفه قرار می‌دهد؛ مانند ترس، امید، محبت، نفرت، تمایل، شادی، اندوه، شکرگزاری، دلسوزی و شور.

ترس خدایی. کتاب مقدس اغلب از ترس خدایی به‌عنوان ویژگی کلیدی مؤمنان یاد می‌کند. آن‌ها از کلام خدا می‌لرزند، در حضور او می‌ترسند و از داوری‌هایش بیم دارند. «ترسان خدا» اصطلاح رایجی برای قدیسان است.

امید به خدا. امید به خدا و وعده‌های او نیز بخش مهمی از دین حقیقی است. این یکی از سه چیز بزرگ است که دین بر آن استوار است (اول قرنتیان ۱۳:۱۳) و به‌طور مکرر به‌عنوان ویژگی قدیسان ذکر می‌شود.

محبت و نفرت. محبت، به‌ویژه محبت به خدا، عیسی، مؤمنان و انسان‌ها، محور دین حقیقی است. در مقابل، نفرت از گناه نیز اهمیت دارد. قدیسان به نفرت از شر فراخوانده شده‌اند و این نفرت را نشانه‌ی صداقت خود می‌دانند.

۴. عواطف بلندمرتبه به‌تنهایی ضمانت فیض نیستند

شدت یا بلندی عواطف دینی نشانه‌ی قطعی نیست که آن‌ها فیض‌آمیزند یا نیستند.

عواطف بلندمرتبه ذاتاً بد نیستند. محکوم کردن همه‌ی عواطف دینی شدید به‌عنوان توهم اشتباه است. اگر دین حقیقی در عواطف است، پس بخش زیادی از دین حقیقی شامل عواطف شدید خواهد بود. کتاب مقدس اغلب به درجات بالای محبت، شادی و شکرگزاری فرا می‌خواند.

عواطف بلندمرتبه ذاتاً خوب نیستند. کتاب مقدس نشان می‌دهد که عواطف شدید می‌توانند موقتی و غیرصادقانه باشند. اسرائیلیان در دریای سرخ خدا را ستایش کردند اما به‌زودی کارهای او را فراموش کردند. جمعیت «هوشعنا» گفتند اما سریع به «مصلوبش کنید» تغییر کردند.

تشخیص اهمیت دارد. مسئله شدت عاطفه نیست بلکه ماهیت و منبع آن است. عواطف بلندمرتبه می‌توانند حقیقی یا جعلی باشند، پس تشخیص ضروری است.

۵. تأثیرات جسمانی نشانه‌ی قطعی عواطف روحانی نیستند

تأثیرات جسمانی بزرگ نشانه‌ی آن نیست که عواطف ماهیت دین حقیقی دارند یا ندارند.

ارتباط بدن و ذهن. همه‌ی عواطف، چه دنیوی و چه روحانی، تأثیری بر بدن دارند. عواطف قوی‌تر طبیعتاً تأثیرات بیشتری دارند. بنابراین، تأثیرات جسمانی به‌تنهایی نمی‌توانند دین حقیقی را از کاذب تمییز دهند.

عواطف دنیوی. تأثیرات جسمانی بزرگ می‌توانند از عواطف قوی نسبت به امور دنیوی ناشی شوند که دین در آن دخیل نیست. پس تأثیرات مشابه در زمینه‌های دینی لزوماً عواطف روحانی را نشان نمی‌دهند.

قدرت روحانی. عواطف روحانی قدرت زیادی دارند و بدن انسان ضعیف است. منطقی است انتظار داشته باشیم که شادی یا اندوه شدید روحانی گاهی بدن را تحت تأثیر قرار دهد. کتاب مقدس از تأثیرات جسمانی برای بیان شدت عواطف روحانی استفاده می‌کند.

۶. سخنوری دینی نشانه‌ای مبهم است

سخنوری فراوان و پرشور درباره‌ی امور دینی نشانه‌ی قطعی عواطف فیض‌آمیز نیست.

سخنوری می‌تواند از منابع مختلف باشد. برخی سخنوری را ریاکاری می‌دانند و برخی آن را نشانه‌ی فیض. اما سخنوری فراوان دینی ممکن است از عواطف مقدس یا غیرمقدس ناشی شود.

دین کاذب به دنبال جلب توجه است. عواطف کاذب معمولاً بیشتر از عواطف حقیقی خود را نشان می‌دهند. زیرا دین کاذب به نمایش و دیده شدن تمایل دارد، مانند فریسیان.

فراوانی بیش از حد مشکوک است. کسی که بیش از حد درباره‌ی تجربیات خود سخن می‌گوید، ممکن است بیشتر به خودنمایی علاقه‌مند باشد تا ایمان واقعی. درختی که برگ‌های زیادی دارد، معمولاً میوه‌ی کمی می‌دهد.

۷. منشأ بیرونی عواطف ماهیت آن‌ها را تعیین نمی‌کند

منشأ عواطف از خود شخص یا از نیرویی بیرونی بودن، نشانه‌ی فیض‌آمیز بودن یا نبودن آن‌ها نیست.

قدرت ماورایی. برخی عواطفی را که به نظر می‌رسد از نیرویی ماورایی می‌آیند رد می‌کنند. اما اگر فیض نیازمند قدرت الهی است، منطقی است انتظار داشته باشیم آثار آن قابل مشاهده باشد.

ارواح دیگر نیز وجود دارند. اشتباه است فرض کنیم هر عاطفه‌ای که خودساخته نیست، از روح‌القدس است. ارواح دیگر، از جمله ارواح شیطانی، می‌توانند ذهن را تحت تأثیر قرار دهند. «ارواح را بیازمایید» (اول یوحنا ۴:۱).

تأثیرات معمولی. حتی عواطفی که از روح خدا می‌آیند ممکن است نجات‌بخش نباشند. برخی ممکن است «روشن شده» و «طعم بخشش آسمانی» را چشیده باشند بدون آنکه نجات واقعی یافته باشند (عبرانیان ۶:۴-۶).

۸. عواطف مبتنی بر کتاب مقدس نیز می‌توانند گمراه‌کننده باشند

همراه بودن عواطف دینی با آیات کتاب مقدس نشانه‌ی قطعی تقدس و روحانیت آن‌ها نیست.

پاکی کتاب مقدس تضمین استفاده‌ی درست نیست. برخی گمان می‌کنند عواطفی که با آیات کتاب مقدس همراه‌اند حتماً درست‌اند چون کتاب مقدس کلام خداست. اما عواطف می‌توانند از سوءاستفاده یا تفسیر نادرست کتاب مقدس ناشی شوند.

توانایی شیطان. شیطان می‌تواند آیات را به ذهن بیاورد و آن‌ها را به‌گونه‌ای نادرست به کار برد تا فریب دهد. او عیسی را با کتاب مقدس وسوسه کرد، پس می‌تواند دیگران را نیز وسوسه کند.

فساد انسانی. نادانی و فساد انسان‌ها نیز می‌تواند کتاب مقدس را به نادرستی به کار برد. گناه در انسان مانند پدرش، شیطان، عمل می‌کند و از همان روش‌ها برای فریب استفاده می‌کند.

۹. وجود محبت تضمین عواطف فیض‌آمیز نیست

ظاهر محبت در عواطف دینی نشانه‌ی قطعی نجات‌بخش بودن آن‌ها نیست.

محبت اهمیت دارد. محبت مسیحی عالی، آسمانی و الهی است. این محبت سرآمد فیوضات و جوهر دین حقیقی است. اما محبت‌های تقلبی نیز وجود دارند.

محبت تقلبی وجود دارد. کتاب مقدس نشان می‌دهد مردم می‌توانند نوعی محبت دینی داشته باشند بدون آنکه فیض نجات‌بخش داشته باشند. بسیاری که عیسی را دنبال کردند به نظر محبت قوی داشتند اما این محبت پایدار نبود.

تشخیص ضروری است. وجود محبت تقلبی به این معناست که ظاهر محبت کافی نیست. تشخیص برای تمییز محبت مسیحی حقیقی از نمونه‌های آن لازم است.

۱۰. وجود عواطف متعدد تضمین‌کننده‌ی فیض نیست

داشتن عواطف دینی متنوع و همراه با هم، کافی نیست تا تعیین کند آیا عواطف فیض‌آمیز وجود دارد یا خیر.

دین کاذب می‌تواند دین حقیقی را تقلید کند. دین کاذب اغلب ناقص است، اما تنوع زیادی از عواطف کاذب می‌تواند شبیه عواطف فیض‌آمیز باشد.

تقلب‌ها برای همه‌ی عواطف وجود دارد. تقلب‌هایی برای محبت، اندوه، ترس، امید، تمایل، شادی، شکرگزاری، دلسوزی و شور وجود دارد. فردی می‌تواند بسیاری از این‌ها را همزمان تجربه کند بدون داشتن فیض حقیقی.

محبت به‌مثابه سرچشمه. همان‌طور که محبت حقیقی سایر عواطف مسیحی را به وجود می‌آورد، محبت تقلبی نیز می‌تواند مجموعه‌ای از عواطف کاذب را ایجاد کند. کلید، بررسی منبع و ماهیت محبت است.

۱۱. آرامش پس از بیداری نشانه‌ی قطعی نیست

هیچ چیز قطعی درباره‌ی ماهیت عواطف نمی‌توان از این گرفت که آرامش و شادی پس از بیداری و وجدان‌خوری به ترتیب خاصی ظاهر می‌شوند.

ترتیب کافی نیست. برخی ترتیب خاصی را ارزشمند می‌دانند: بیداری، ترس، تواضع قانونی، سپس نور و آرامش. اما این ترتیب به‌تنهایی ضمانت عواطف حقیقی نیست.

الگوی خدا. منطقی است انتظار داشته باشیم خدا پیش از رهایی، نوعی آگاهی از شرّی که رهایی می‌دهد به انسان بدهد. کتاب مقدس نشان می‌دهد خدا اغلب مردم را به «بیابان» می‌برد پیش از آنکه با آرامش سخن بگوید.

ترتیب تقلبی. شیطان می‌تواند عملیات مقدماتی را تقلید کند، از جمله وجدان‌خوری و تواضع. اگر شیطان می‌تواند خود امور را تقلید کند، می‌تواند آن‌ها را به ترتیب خاصی نیز بچیند.

۱۲. عمل، آزمون نهایی عاطفه‌ی حقیقی است

عواطف فیض‌آمیز و مقدس در عمل مسیحی میوه و تمرین خود را دارند؛ یعنی آن‌چنان تأثیر و قدرتی بر صاحبشان دارند که عملی مطابق قوانین مسیحی را به رفتار و کار زندگی او تبدیل می‌کنند.

اطاعت همگانی. مسیحیان حقیقی در پی اطاعت کامل از فرمان‌های خدا هستند، هم در اجتناب از گناه و هم در انجام وظایف مثبت. آن‌ها از گناهان عزیز خود دست می‌کشند و حتی وظایف دشوار را می‌پذیرند.

جدیت و پشتکار. مسیحیان حقیقی خدمت به خدا را کار اصلی خود می‌دانند و دل و جان خود را وقف آن می‌کنند. آن‌ها با جدیت دوندگان، کشتی‌گیران یا سربازان در زندگی مسیحی شرکت می‌کنند.

پایداری در سختی‌ها. مسیحیان حقیقی تا پایان عمر در اطاعت و خدمت پایدار می‌مانند. آن‌ها از دین خسته نمی‌شوند و به‌خاطر مشکلات آن را رها نمی‌کنند.