Dönüşüm

Gregor, kapısındaki aralıktan kulak misafiri olur; babası ailenin batmış işinden kurtarılmış küçük bir metal kasayı açmaktadır. İçinde: hiç bahsedilmemiş birikimler ve Gregor'un aylık maaşından harcanmamış kısımlar, sessizce faiz biriktirmiş halde. Gregor aileyi meteliksiz sanmıştı, her kuruşun geçim için harcandığını düşünmüştü. Gerçek daha karmaşıktır. Mütevazı bir yastık altı vardır — bir ya da iki yıl yetecek kadar — ama onları süresiz geçindirmeye yetmez. Beş yıldır boş oturan baba artık iş bulmak zorundadır. Anne astım hastasıdır. Grete hâlâ bir çocuktur, Gregor'un gizlice keman eğitimi için konservatuvara göndermeyi planladığı biri. Şimdi ailenin tek geçim kaynağı bir kanepenin altında yatmakta, kendi gereksizliğinin florinlerle hesaplanışını dinlemekte, fedakârlığının boşunalığıyla utançtan yanmaktadır.

Grete, Gregor'un duvarlarda ve tavanda sürünerek yapışkan izler bıraktığını fark etmiştir. Serbestçe hareket edebilsin diye mobilyaları çıkarmaya karar verir ve baba işteyken annesini yardıma çağırır. Ama anne tereddüt eder — her şeyi kaldırmak, diye fısıldar, Gregor'un eski haline döneceği umudunu terk etmek demektir. Bu yalvarış Gregor'u derinden etkiler. Mobilyaların onu insani geçmişine bağladığını fark eder: çocukken ödev yaptığı yazı masası, aletlerini sakladığı sandık. Yine de parça parça her şeyi çıkarırlar. Çıplak duvarda yalnızca kürklü kadının yaldızlı çerçeveli resmi kaldığında, Gregor hızla tırmanır ve kızgın karnını cama bastırır. Anne içeri girer, duvara yapışmış devasa kahverengi şekli görür ve kendinden geçene kadar çığlık atar.

Eve gelen baba tanınmaz haldedir. Geceliğiyle bitkin oturan yaşlı adam gitmiştir — yerinde altın düğmeli, dar mavi üniformalı, dik duruşlu, keskin bakışlı bir banka kuryeleri durmaktadır. Gregor'un anneye saldırdığını varsayar. Gregor'u odanın içinde kovalar, ceplerini meyve kasesindeki elmalarla doldurur ve art arda fırlatır. Çoğu yere çarpıp yuvarlanır. Biri Gregor'un sırtını sıyırır. Bir sonraki etine saplanır ve orada kalır. Acı Gregor'u yerine çiviler. Görüşü bulanır. Algıladığı son şey, annesinin yarı soyunmuş halde babasının üzerine atılıp oğullarını bağışlaması için yalvarmasıdır. Elmayı kimse çıkarmaz. Bir aydan fazla Gregor'un bedeninde çürür — geriye kalan ömrünü yarıya indiren bir yara.

Samsa ailesinin her ferdi artık çalışmaktadır. Baba banka kuryesi olarak çalışır, lekeli üniformasıyla yemek masasında uyuyakalır. Anne bir moda mağazası için iç çamaşırı diker. Grete gündüz bir dükkânda tezgâhtarlık yapar, geceleri stenografi çalışır. Aile mücevherleri satılır. Yaşlı hizmetçinin yerini, Gregor'a yaşlı bok böceği diyen ve bir keresinde Gregor ona döndüğünde başının üstünde sandalye kaldıran korkusuz, bir deri bir kemik bir temizlikçi kadın alır. Titiz, sakallı üç beyefendi bir oda kiralar ve yemek masasını ele geçirir; Samsalar mutfakta yer, baba her yemekten önce kiracılara eğilerek selam verir. Gregor'un odası kül kutuları, çöp kovaları ve kırık mobilyaların atıldığı bir depo haline gelir. Neredeyse hiçbir şey yemez. Bir eşyaya dönüşmektedir, eşyalar arasında bir nesne.

Grete oturma odasında kiracılar için keman çalar. Müzik, yiyeceğin artık ulaşamadığı bir şekilde Gregor'a ulaşır — özlemini çektiği bilinmeyen bir besini vaat ediyor gibidir. Toz, saç ve yemek artıklarıyla kaplı halde ileriye sürünür, başı oturma odasına girene kadar. Grete'yi odasına çekmeyi, onu konservatuvara göndermeyi planladığını itiraf etmeyi hayal eder. Ortadaki kiracı onu fark eder ve parmağıyla gösterir. Keman susar. Kiracılar anında odalarını iptal eder, ödeme yapmayı reddeder ve yasal işlem tehdidinde bulunur. Baba sandalyesine çöker. Sonra Grete elini masaya vurur ve yaratığın gitmesi gerektiğini ilan eder — bu Gregor değildir, diye ısrar eder, çünkü öyle olsaydı kendi isteğiyle çoktan giderdi. Yorgunluktan tükenmiş aile itiraz etmez.

Her zahmetli dönüşte başını yere vurarak odasına sürünür. Grete arkasında bekler ve kapıyı çarpar, anahtarı kesinlik dolu bir çığlıkla çevirir. Karanlıkta Gregor artık hiç kıpırdayamadığını fark eder. Felç, alarm yerine neredeyse doğal hissettirir — o ince bacaklar zaten hiçbir zaman gerçekten onun olmamıştı. Acıları sıfıra iner. Ailesini, reddedilmesine rağmen solmayan bir şefkatle düşünür ve kız kardeşininkinden bile daha kesin bir karara varır: yok olmalıdır. Kule saati üçü çalar. Camdan şafak gökyüzünü ağartır. Başı düşer ve son nefesi burun deliklerinden hafif bir akıntıyla çıkar. Temizlikçi kadın onu gün ağarırken bulur, süpürgesiyle dürtükler ve ev halkına her şeyin bittiğini bildirir.

Anne, baba ve Grete cesedin başında durur — dümdüz, kurumuş, tamamen hareketsiz. Grete ne kadar zayıfladığını fark eder; yemekler hep dokunulmamış geri geliyordu. Baba haç çıkarır ve şükreder. Üç kiracı kahvaltı bekleyerek ortaya çıktığında baba onlara evi terk etmelerini emreder. Direnmeden itaat ederler, usulca merdivenden inerler. Aile işten mazeret mektupları yazar, cesedin ne yapılacağını konuşmaya çalışan temizlikçi kadını gönderir ve kıra giden bir tramvaya biner — aylardır birlikte yapmadıkları bir şey. Sıcak güneş ışığı vagonu doldurur. İşlerinin düşündüklerinden daha umut verici olduğunu keşfederler ve daha küçük bir daireye taşınmayı planlarlar. Neredeyse aynı anda, her iki ebeveyn de Grete'nin güzel bir genç kadına dönüştüğünü fark eder. Yolculuğun sonunda ilk ayağa kalkan o olur ve bedenini bahar havasına doğru gerer.